{"id":1105,"date":"2024-03-22T13:21:12","date_gmt":"2024-03-22T11:21:12","guid":{"rendered":"http:\/\/aysegulerdog.com\/?p=1105"},"modified":"2024-03-22T13:21:12","modified_gmt":"2024-03-22T11:21:12","slug":"sadakalarda-gizli-ve-asikare-verisler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/?p=1105","title":{"rendered":"Sadakalarda gizli ve a\u015fik\u00e2re veri\u015fler:"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li><strong>Sadakalarda gizli ve a\u015fik\u00e2re veri\u015fler:<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re sadakay\u0131\u00a0 gizli veri\u015f, baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re ise aleni(a\u015fik\u00e2re) veri\u015f daha makbuld\u00fcr. Sadaka alanlar\u0131n ise; baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re gizlice alanlar, baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re ise a\u00e7\u0131k\u00e7a alanlar makbuld\u00fcr, denmi\u015ftir. Allah yan\u0131nda kimin makbul oldu\u011funu, yine Allah-\u00fc Teal\u00e2 bilir. L\u00e2kin, bu tercihleri inceleyecek olursak;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>A\u015fik\u00e2re veri\u015fi tercih etme sebepleri:<\/strong><\/p>\n<p>1)Sadakay\u0131 a\u015fik\u00e2re vermek, nimete \u015f\u00fckretmeyi yerine getirmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc: \u201cRabbinin nimetini s\u00f6yle, anlat (if\u015fa et)\u201d\u00a0 Duha\/11. \u00e2yeti vard\u0131r. ve: \u201cAllah-\u00fc Teal\u00e2 nimetini in\u2019am etti\u011fi kulunda, nimetinin eserinin g\u00f6r\u00fclmesini sever\u201d hadisi vard\u0131r. Nimete \u015f\u00fck\u00fcr etmek te\u015fvik edilmi\u015ftir. Peygamberimiz (s.a.v.): \u201c \u0130nsanlara te\u015fekk\u00fcr etmeyen, Allah\u2019a \u015f\u00fckretmemi\u015ftir\u201d buyurmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Biri, Salihlerden birine gizlice sadaka verince, alan ki\u015fi elini kald\u0131r\u0131p herkese g\u00f6stererek: \u201cBu d\u00fcnyal\u0131kt\u0131r. Bunun a\u015fik\u00e2re olmas\u0131 daha makbuld\u00fcr. Ahiret i\u015flerinde ise gizlilik makbuld\u00fcr\u201d demi\u015ftir.<\/p>\n<p>Baz\u0131lar\u0131: \u201cSize a\u015fik\u00e2re bir \u015fey verilince, iade etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnseniz bile al\u0131n. Sonra gizlice iade edebilirsiniz\u201d demi\u015ftir.<\/p>\n<p>Medine\u2019ye hicret etmi\u015f olan muhacirler, \u015f\u00f6yle dediler: \u201cEy Allah\u2019\u0131n Resul\u00fc! Bu Ensar(yani Medineliler) servetlerini yar\u0131 yar\u0131ya bizimle b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fc, bize pek \u00e7ok ikramda bulundular. Korkar\u0131z ki bizim ecrimizi hep onlar alacaklar\u201d. Peygamber Efendimiz(s.a.v.) \u015f\u00f6yle buyurdular: \u201cSizin onlara te\u015fekk\u00fcr\u00fcn\u00fcz ve onlar\u0131 meth-\u00fc sena etmeniz, onlar\u0131n ikramlar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131kt\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>2)A\u015fik\u00e2re veri\u015fte; sadaka vermekte zorlananlara \u00f6rnek olmak vard\u0131r. B\u00fct\u00fcn sadaka veri\u015fler gizlide kalsa, sanki hi\u00e7 sadaka verilmiyor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Vermemeye meyilli olan ki\u015fi de, \u201co zengin olup vermiyor da, ben mi verece\u011fim?\u201d diyerek cimrili\u011fe daha \u00e7ok d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olur.<\/p>\n<p>3)Sadakay\u0131 a\u015fik\u00e2re alan i\u00e7in ise b\u00fcy\u00fck rahmet vard\u0131r. Sadaka alan her ne olursa olsun, insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde k\u00fc\u00e7\u00fclecektir. Bu sebepten, alan i\u00e7in zillet s\u00f6z konusu olup, alan\u0131 kibirden uzakla\u015ft\u0131r\u0131r ki, bu da ahiret saadetine g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>4)Arifler ise; sadece Allah-\u00fc Teal\u00e2\u2019ya bakt\u0131klar\u0131 i\u00e7in ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n s\u00f6zlerine ald\u0131r\u0131\u015f etmedikleri i\u00e7in; bu ki\u015filerde gizli ve a\u015fik\u00e2relik bir olmu\u015ftur. Baz\u0131 arifler s\u0131rf bu sebepten; \u201cA\u015fik\u00e2re vereni reddedip, gizli verileni alan kimselerin duas\u0131na k\u0131ymet vermeyiniz\u201d demi\u015flerdir. Bu durumda halka itibar ve iltifat vard\u0131r ki, ki\u015fideki halin noksan oldu\u011funun delilidir.<\/p>\n<p><strong>Gizli veri\u015fi tercih etme sebepleri: <\/strong><\/p>\n<p>1) Sadakay\u0131 gizli vermeyi tercih eden ki\u015fi, sadakay\u0131\u00a0 alan\u0131n da gizli kalmas\u0131na sebep olur. E\u011fer veren gizli de\u011fil de aleni vermi\u015f olsa;\u00a0 alan\u0131n, halini sadece Rabbine arz edi\u015fini, insanlara belli etmeyi\u015fini if\u015fa etmeye sebep olmu\u015f\u00a0 olacak; o ki\u015finin Allah kat\u0131ndaki s\u0131rr\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015f olacak; belki de her t\u00fcrl\u00fc yoklu\u011fu g\u00f6ze alarak ve ne \u00e7ileler \u00e7ekerek y\u0131llard\u0131r saklad\u0131\u011f\u0131 yoksullu\u011fu ortaya d\u00f6k\u00fclecek, b\u00f6ylece haysiyeti zedelenecektir.<\/p>\n<p>2)Gizli vermek; hem vereni hem alan\u0131 halk\u0131n dilinden korur. \u0130nsanlar haset ederler. \u201cHakk\u0131ndan fazla ald\u0131 veya zengin oldu\u011fu halde ald\u0131 veya benden daha iyi durumda oldu\u011fu halde ald\u0131\u201d diyerek, alan\u0131n hatta verenin hakk\u0131nda dedikodu yapabilirler. A\u00e7\u0131ktan veri\u015f ve al\u0131\u015f insanlar\u0131 b\u00f6ylece su-i zan, haset ve dedikodu gibi b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlara sokabilir. Bu sebepten gizli vermek ve almakta, insanlar\u0131 g\u00fcnahlardan korumak bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok fayda vard\u0131r.<\/p>\n<p>Eb\u00fb Eyy\u00fbb-i Sahtiyani: \u201cBen kom\u015fular\u0131m\u0131n hasede kap\u0131lmas\u0131ndan korkarak, yeni elbise giymem\u201d demi\u015ftir. Zahidin biri: \u201c Kom\u015fular\u0131m\u0131n nerden buldu?, kim verdi? gibi su-i zanna kap\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in, evimde mevcut oldu\u011fu halde bir \u00e7ok \u015feyi kullanmaktan vaz ge\u00e7tim\u201d demi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130brahim et- Teymi\u2019ye giydi\u011fi g\u00f6mle\u011fi nereden ald\u0131\u011f\u0131 soruldu\u011funda: \u201cBu g\u00f6mle\u011fi bana karde\u015fim Hayseme vermi\u015ftir. E\u011fer bana verdi\u011fini ailesinin bildi\u011fini bilseydim, giymezdim\u201d demi\u015ftir.<\/p>\n<p>3)Gizli veri\u015f; daha fazla ecir kazanmak isteyen ki\u015fi i\u00e7in bir yard\u0131md\u0131r. B\u00f6ylece hem ki\u015fi amelini gizlemi\u015f olacak, hem de sevab\u0131 yetmi\u015f kat\u00a0 daha fazla olacakt\u0131r. Burada sadakay\u0131 gizli vermek isteyenden bu gizlili\u011fe riayet ederek alacak olan ki\u015fi, verene yard\u0131m etmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Biri, sofinin birine a\u015fik\u00e2re bir sadaka verince, sofi reddetti. Adam: \u201cAllah\u2019\u0131n sana g\u00f6nderdi\u011fini neden reddediyorsun?\u201d dedi. Sofi: \u201c Sen Allah i\u00e7in olan bir \u015feyi verirken Allah ile yetinmedin. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131 da bu i\u015fe ortak ettin. Ben de yapt\u0131\u011f\u0131n bu \u015firki sana iade ettim\u201d dedi.<\/p>\n<p>Yine adam\u0131n biri, arifin birine\u00a0 aleni bir hediye verdi, arif almad\u0131. Gizlide verince ald\u0131. Adam bunun sebebini sorunca: \u201cSen onu a\u00e7\u0131ktan verince riya ederek Allah\u2019a isyan ediyordun. Ben de bu isyana yard\u0131mc\u0131 olamazd\u0131m. Gizli vermekle, sadece Allah r\u0131zas\u0131n\u0131 kastetmi\u015f oluyordun, b\u00f6ylece Allah\u2019a itaat etmi\u015f oluyordun. Burada da sadakan\u0131 kabul etmekle bu iyili\u011finde sana yard\u0131mc\u0131 oldum\u201d demi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7inde bulunulan devirde, insanlar sadakalar\u0131n\u0131 de\u011ferli k\u0131lmak \u00fczere S\u00fcfyan-\u0131 Sevri\u2019ye vermek istediklerinde; O, kabul etmemi\u015f ve reddetmi\u015fti. Sonradan kendisi:\u00a0 \u201cVerenlerin s\u00f6ylemeyece\u011fini ve kimseye a\u00e7mayacaklar\u0131n\u0131 bilseydim, ben de sadakalar\u0131n\u0131 kabul ederdim\u201d demi\u015ftir.<\/p>\n<p>4)A\u015fik\u00e2re sadaka almada, alana zillet ve al\u00e7alma vard\u0131r. Bu durum, Allah yolunda ilerlemeye \u00e7al\u0131\u015fan yolcu i\u00e7in, kibre d\u00fc\u015fmekten koruyan iyi bir hal oldu\u011fu halde; alimler ve arifler i\u00e7in, zillette oldu\u011funu belirtmi\u015f olmak iyi bir hal de\u011fildir. Alim i\u00e7in zillete d\u00fc\u015fmek, ilmi d\u00fc\u015f\u00fcrmek olup; ilminden faydalanacak olanlar, b\u00f6yle d\u00fc\u015fk\u00fcn birini -her ne kadar ilmi \u00fcst\u00fcn de olsa- kendilerinden d\u00fc\u015f\u00fck seviyede g\u00f6recekleri i\u00e7in, ilminden istifade edemezler. \u201cbenim verdiklerimle ge\u00e7imini temin edenden mi \u00f6\u011frenece\u011fim?\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi, nefsinin oyunu olarak, beynini kemirip, durur.<\/p>\n<p>Arifler i\u00e7in ise durum daha ciddidir. Ariflerin s\u00f6z\u00fc kalplere tesir eder. Ama, insan o\u011flu, istifade edece\u011fi mercii daima tam kemal sahibi olarak g\u00f6rmek ister. Bu sebepten de arifteki, d\u00fcnyevi eksikli\u011fi de kabul edemez. Halbuki d\u00fc\u015f\u00fcnebilse; arif, d\u00fcnyadan y\u00fcz \u00e7evirmi\u015f, paraya pula de\u011fer vermemi\u015ftir. Belki biriktirmeyip da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, belki \u00f6nem vermedi\u011fi ve ger\u00e7ekten \u201cAllah kerim\u201d dedi\u011fi i\u00e7in, insanlar\u0131n sahip olduklar\u0131na asla sahip olmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n kalplerindeki k\u00f6t\u00fc ahl\u00e2k\u0131 temizleyerek onlar\u0131 ihya ederken g\u00fczel kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f, ama paralar\u0131n\u0131 kabul etmek suretiyle temizlerken, d\u00fc\u015f\u00fck g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olur. \u0130nsan b\u00f6yle cahildir, b\u00f6yle zalimdir ve h\u00fckmedemez(ahmakt\u0131r). Bu sebepten S\u00fcfyan, yukar\u0131daki s\u00f6z\u00fc kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Yoksa, sadaka almakla halk\u0131n aras\u0131ndaki sahip oldu\u011fu itibar\u0131 kendi ad\u0131na kaybetmek korkusu ile de\u011fil\u2026<\/p>\n<p>5)E\u011fer sadaka a\u015fik\u00e2re al\u0131n\u0131rsa, etrafta olanlarla ortakla\u015fa payla\u015fmak icap edebilir. Zira: \u201cKendisine hediye verildi\u011fi vakit, yan\u0131nda bulunanlar o hediyede ortakt\u0131r\u201d hadisi vard\u0131r. Bu sebepten gizlilikte fayda vard\u0131r.<\/p>\n<p>Konuyu bir b\u00fct\u00fcn olarak tekrar ele al\u0131rsak; bazen a\u015fik\u00e2re veri\u015f, bazen de gizli veri\u015f makbuld\u00fcr. Bu birbirine z\u0131t olan tercihin sebebi; insanlar\u0131n i\u00e7inde bulunduklar\u0131 hale g\u00f6re de\u011fi\u015fmektedir. Bu sebepten, konuya ihl\u00e2s ve iyi niyet ile yakla\u015fmal\u0131d\u0131r. B\u00f6yle yakla\u015fanlar\u0131n kendi nefislerine ve i\u00e7inde bulunduklar\u0131 hale insaf ile bakmalar\u0131 gerekir. Nefsinin varl\u0131\u011f\u0131ndan bile haberi olmayanlar\u0131, konumuzun d\u0131\u015f\u0131nda tutarak, deriz ki; nefsini kontrol edenlerde bile, hem sadaka al\u0131rken, hem de verirken nefsin hile ve aldat\u0131\u015f\u0131na d\u00fc\u015fmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <strong>\u0130nsan verirken g\u00f6stermek, al\u0131rken gizlemek ister. Nefsin ahl\u00e2k\u0131 b\u00f6yledir.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"signart-chrome-extension-is-installed\"><\/div>\n<div id=\"signart-chrome-extension-is-installed\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sadakalarda gizli ve a\u015fik\u00e2re veri\u015fler: Baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re sadakay\u0131\u00a0 gizli veri\u015f, baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re ise aleni(a\u015fik\u00e2re) veri\u015f daha makbuld\u00fcr. Sadaka alanlar\u0131n ise; baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re gizlice alanlar, baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re ise a\u00e7\u0131k\u00e7a alanlar makbuld\u00fcr, denmi\u015ftir. Allah yan\u0131nda kimin makbul oldu\u011funu, yine Allah-\u00fc Teal\u00e2 bilir. L\u00e2kin, bu tercihleri inceleyecek olursak; \u00a0A\u015fik\u00e2re veri\u015fi tercih etme sebepleri: 1)Sadakay\u0131 a\u015fik\u00e2re vermek, nimete \u015f\u00fckretmeyi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,315],"tags":[],"class_list":["post-1105","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","category-zekat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1105","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1105"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1105\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1107,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1105\/revisions\/1107"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}