Niyetin hakikati:<\/b><\/p>\n
Niyet, \u015fu anda veya gelecekte, arzuya uygun olana meyil ve heves ile, nefsin irade etmesidir. Yani istemektir. Her amel ilim, irade ve kudret ile olu\u015fur. Bir \u015feyi istemek i\u00e7in, o \u015fey hakk\u0131nda bilgi sahibi olmak gerekir. \u0130nsan \u015fu anda veya gelecekte kendi i\u00e7in fayda olu\u015fturacak \u015feyleri ister, yani irade eder. Zararl\u0131 olanlar\u0131 ise istemez. \u0130\u015fte irade etmesi veya murad etmesi, kalbinin meyl etmesi demektir. \u0130rade meydana gelince, kudret ile \u00e2zalar hareket eder. \u0130\u015fte insan\u0131 murad\u0131na uygun buldu\u011fu \u015feye hareket ettiren \u015fey, niyettir. B\u00f6ylece amel meydana gelmi\u015f olur.<\/p>\n
Kudretin ameli meydana getirmesi de\u011fi\u015fik sebeplerle olabilir ki, bunlar\u0131 d\u00f6rt gurupta toplayabiliriz:<\/p>\n
1)Tek sebebin yeterli olu\u015fu:<\/b> Burada irade ile amel meydana gelirken, tek sebep yeterli oldu\u011fu durumdan bahsedilir. Mesel\u00e2; bir adam\u0131n bir tehlike kar\u015f\u0131s\u0131nda ko\u015fmas\u0131. Burada ko\u015fma amelini sadece tehlikeden uzakla\u015fmak i\u00e7in yapmaktad\u0131r. Buradaki niyet halistir. Buradaki hareketine ortak ba\u015fka hi\u00e7bir sebep yoktur. Buradaki halis niyetine uygun olarak yapt\u0131\u011f\u0131 hareketine de ihl\u00e2s <\/b>denir.<\/p>\n
2)\u0130ki sebeple hareket etmesi:<\/b> Mesel\u00e2; hem fakir hem de akrabas\u0131 olan bir kimsenin, iyi durumdaki birinden istemesiyle, istedi\u011fini vermesidir. Bu adam zaten, sadece fakir oldu\u011fu i\u00e7in veya sadece akrabas\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, her iki durumda da verecektir. Burada iki sebepten her biri kendi ba\u015f\u0131na hareket ettirebilecek iken,\u00a0 birle\u015fmi\u015ftir. Biz buna, sebepte arkada\u015fl\u0131k<\/b> diyebiliriz.<\/p>\n
3)\u0130ki sebeple kudretin harekete ge\u00e7ti\u011fi, fakat e\u011fer iki sebep beraber olmasa, harekete ge\u00e7emeyece\u011fi durum: <\/b>Burada da mesel\u00e2; hem \u00f6v\u00fclmek, hem de sevap k\u00e2zanmak bir araya geldi\u011fi zaman sadaka vermekten s\u00f6z edilir. O ki\u015fi sadece \u00f6v\u00fclece\u011fini bilse belki vermeyecekti. Yahut sevap oldu\u011funu bildi\u011fi halde belki vermeyecekti. Ama iki sebep birle\u015fince, sadakay\u0131 vermi\u015f oldu. Buna da ortakl\u0131k <\/b>denebilir.<\/p>\n
4)Mevcut iki sebepten biri kalbi harekete ge\u00e7irmek i\u00e7in yeterli oldu\u011fu halde; ikinci sebep de tek ba\u015f\u0131na kalbi harekete ge\u00e7irecek kudrette olmad\u0131\u011f\u0131 halde; birinciye kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, birincinin kudretini artt\u0131rmakla, hareket i\u015fini kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f olur.<\/b> Birinin \u00e2det haline getirip, esasen yapt\u0131\u011f\u0131 nafile bir ibadeti, nas\u0131lsa yapacak oldu\u011fu halde, kalabal\u0131k yan\u0131nda daha da \u015fevkle yapmas\u0131n\u0131 misal olarak verebiliriz. Burada o ki\u015fi yaln\u0131z olsa da yapacakt\u0131 fakat ba\u015fkalar\u0131n\u0131n olu\u015fu hareketini \u015fevklendirmi\u015f oldu. Burada amele riya kokusu<\/b> kar\u0131\u015fm\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n
\u201cM\u00fc\u2019minin niyeti, amelinden hay\u0131rl\u0131d\u0131r\u201d\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Taberani<\/p>\n
Bu Hadis-i \u015eeriften yola \u00e7\u0131karsak; mesel\u00e2; amel namaz ise, niyet de namaza niyetlenmek ise; namaza niyet etmek, namaz amelinden daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r gibi bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131karmamal\u0131y\u0131z. Zira b\u00f6yle de\u011fildir. Anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 a\u00e7arak bakmal\u0131y\u0131z. Niyet kalbin amelidir. Amel ise \u00e2zalar\u0131n amelidir. O zaman belki \u015f\u00f6yle diyebiliriz: Kalbin ameli, \u00e2zalar\u0131n amelinden efdaldir. Elbette b\u00f6yledir. Zira, kalp iyi olursa, \u00e2zalar da iyi olur. Kalp k\u00f6t\u00fc olursa, \u00e2zalar da k\u00f6t\u00fc olur. Ve ameli \u00e2zalar ile yapmaktan murad edilen, kalbin sel\u00e2mete ula\u015fmas\u0131d\u0131r. Maksat, \u00e2zalar\u0131 kalbin h\u00fckm\u00fcne almakt\u0131r.<\/p>\n
Mesel\u00e2 secdede ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 topra\u011fa koyman\u0131n zahiren, yani g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f itibar\u0131yla tevazu\u2019u g\u00f6sterdi\u011fini bilmekteyiz. Ama bu e\u011fili\u015fte, ba\u015f\u0131 yere koyu\u015fta aslolan kalbin tevazu\u2019unu sa\u011flamakt\u0131r. Ama e\u011fer kalp, d\u00fcnya i\u015fleri ile dolu ise, secdeye vard\u0131\u011f\u0131nda ne anlayabilir? Belki de bu namaz\u0131n k\u00e2zas\u0131 l\u00e2z\u0131md\u0131r. E\u011fer ki\u015fide d\u00fcnya sevgisi hakim ise, amelini d\u00fcnyadan bir \u015feyler kazanmak i\u00e7in yapacak, dolay\u0131s\u0131yla, ameline riya katm\u0131\u015f olacakt\u0131r. B\u00f6yle amel, belki de ki\u015fiyi daha da \u00e7ok zarara u\u011frat\u0131r.<\/p>\n
Dil ile \u201cL\u00e2 \u0130l\u00e2he \u0130llallah\u201d demekle, dil \u00e2zam\u0131z mutlaka k\u00f6t\u00fc \u015feyler s\u00f6ylemeyip, tevhidi s\u00f6ylemekle\u00a0 iyi bir amel i\u00e7indedir. Ama aslolan kalbin, Allah (c.c.)\u2019dan ba\u015fka \u0130l\u00e2h tan\u0131mamas\u0131d\u0131r. Yani ki\u015fi kalbine, u\u011frunda ahiretini feda edece\u011fi hi\u00e7bir sevgiyi yerle\u015ftirmemelidir. Sadece Allah(c.c.)\u2019\u0131n kulu olmay\u0131 ba\u015farabilmesi, sadece Allah(c.c.)\u2019dan ummay\u0131, sadece Allah(c.c.)\u2019a g\u00fcvenmeyi, Allah(c.c.)\u2019dan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015feyden kuvvet almamay\u0131 bilmesidir. Servetini, m\u00fclk\u00fcn\u00fc, evl\u00e2d\u0131n\u0131 \u00f6ne ge\u00e7irmemesi, nefsini \u0130l\u00e2h etmemesidir. Tevhid kelimesi dilden, kalbe inince b\u00f6yle olur. \u015eimdi dil \u00e2zas\u0131n\u0131n ameli mi daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r? Kalbinin niyeti ile kalbinde has\u0131l olan amel mi hay\u0131rl\u0131d\u0131r? Bunu \u00e7ok iyi anlamak l\u00e2z\u0131md\u0131r. Bu bak\u0131mdan konuyu uzatm\u0131\u015f olduk.<\/p>\n
\u0130badetlerden maksat iki t\u00fcrl\u00fcd\u00fcr. Bir defa Allah(c.c.) emretmi\u015ftir, yap\u0131lmas\u0131 mutlak farzd\u0131r. \u0130kincisi de, ibadetler ile k\u00f6t\u00fc ahl\u00e2k, iyiye d\u00f6necektir. Ki\u015fi vas\u0131flar\u0131n\u0131, kemal\u00e2ta do\u011fru de\u011fi\u015ftirip, d\u00fczeltecektir. Allah-\u00fc Teal\u00e2 da, taat ve ibadetleri bunun i\u00e7in istemektedir. Bir kimse, amellerinin neticesini alam\u0131yorsa; yani amellerinden evvelki hali ile amellerinden sonraki hali\u00a0 aras\u0131nda bir fark yok\u00a0 ise, bu amellerin kendisine nas\u0131l bir fayda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmelidir.<\/p>\n
Bu sebepten Hz. Peygamberimiz (s.a.v.): \u201c Bir iyilik yapmaya azmedip, yapamayan\u00a0 kimseye bir hasene yaz\u0131l\u0131r\u201d buyurmu\u015ftur. Ve yine: \u201c Medine\u2019de kalm\u0131\u015f \u00f6yle kimseler var ki, bu cihaddan alaca\u011f\u0131m\u0131z her m\u00fck\u00e2fatta onlar da bize ortakt\u0131r\u201d buyurmu\u015flard\u0131r. Zira o ki\u015filerin, sava\u015fa kat\u0131lamay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sebebi,\u00a0 bedenlerine ar\u0131z olan sebeplerdi. Yoksa kalplerinin iste\u011fi de\u011fildi. Onlar \u015fehadet mertebesine a\u015f\u0131k idiler. Onlar her an canlar\u0131n\u0131, mallar\u0131n\u0131 fedaya haz\u0131rd\u0131lar. Ve Peygamberimiz (s.a.v.) bunu biliyordu. \u0130\u015fte cihad ameline kat\u0131lmay\u0131p, ayn\u0131 sevab\u0131 al\u0131\u015f m\u00fcjdesi; kalplerinin ameli, yani niyeti sonunda olmu\u015ftur.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn say\u0131lan sebeplerden \u00f6t\u00fcr\u00fc niyet, amelden daha hay\u0131rl\u0131 olmu\u015f olur.<\/p>\n
Halktan baz\u0131lar\u0131, ibadetleri oldu\u011fu halde, mesel\u00e2 kul hakk\u0131na giren ki\u015fileri g\u00f6r\u00fcp, onlar\u0131 yermekte ve \u201cBen ibadet etmiyorum ama benim kalbim temiz\u201d demektedirler. Kalplerinin temizli\u011fini emin olarak biliyorlarm\u0131\u015f gibi, ibadet yapmasalar bile kalp temizli\u011fi ile kurtulacaklar\u0131n\u0131 sanarak b\u00f6yle s\u00f6ylemektedirler.\u00a0 Bu da elbet cahillikleri sebebiyle s\u00f6ylenmi\u015ftir. Zira e\u011fer cahil olmasalard\u0131, kalplerinin temiz oldu\u011funu kabul etsek bile; niye daha iyi duruma gelmek istemesinler ve haz\u0131r kalpleri de bu kadar temiz iken neden Allah(c.c.)\u2019a yak\u0131n olmay\u0131 istemesinler? Kalplerin sahibi, kalpleri bilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Niyetin hakikati: Niyet, \u015fu anda veya gelecekte, arzuya uygun olana meyil ve heves ile, nefsin irade etmesidir. Yani istemektir. Her amel ilim, irade ve kudret ile olu\u015fur. Bir \u015feyi istemek i\u00e7in, o \u015fey hakk\u0131nda bilgi sahibi olmak gerekir. \u0130nsan \u015fu anda veya gelecekte kendi i\u00e7in fayda olu\u015fturacak \u015feyleri ister, yani irade eder. Zararl\u0131 olanlar\u0131 ise […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[70],"tags":[],"class_list":["post-237","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-1-01-niyetin-hakikati"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=237"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":238,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237\/revisions\/238"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}