Bir \u015feye ba\u015fka \u015feyin kar\u0131\u015fmamas\u0131, halis olmas\u0131 demektir. Yani saf olan bir \u015feydir. Bir i\u015fin safi ve kar\u0131\u015f\u0131ks\u0131z olmas\u0131na ise, ihl\u00e2s denir. \u0130hl\u00e2s\u0131n z\u0131dd\u0131 \u015firktir. Halis olmayan m\u00fc\u015friktir. \u0130hl\u00e2s\u0131n ve \u015firkin yeri kalptir. \u015eirkin gizli ve a\u015fik\u00e2resi oldu\u011fu gibi; ihl\u00e2s\u0131n da gizli ve a\u015fik\u00e2re olan\u0131 vard\u0131r.
\n\u0130hl\u00e2s\u0131n hakikati, niyetin hakikatine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu da i\u00e7ten do\u011fan sese uymakt\u0131r. \u0130\u00e7ten ki\u015fiyi harekete ge\u00e7irecek olan ses, tek olursa o sesle yap\u0131lan i\u015fe ihl\u00e2sl\u0131 i\u015f denir. Mesel\u00e2: S\u0131rf riya maksad\u0131yla, g\u00f6steri\u015f i\u00e7in sadaka veren ki\u015fi halis riyak\u00e2rd\u0131r. Riyas\u0131na ba\u015fka bir \u015fey kar\u0131\u015ft\u0131rmam\u0131\u015ft\u0131r. S\u0131rf Allah (c.c.) r\u0131zas\u0131 i\u00e7in sadaka veren ki\u015fi, halis Allah r\u0131zas\u0131 g\u00f6zetmektedir. Her ikisi de niyetine ba\u015fka bir \u015fey kar\u0131\u015ft\u0131rmam\u0131\u015f oldu\u011fu i\u00e7in, halistirler. Biri halis k\u00f6t\u00fcl\u00fck, di\u011feri halis iyilik i\u00e7indedir.
\nE\u011fer ki\u015fi bir i\u015fi yaparken, yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fte hem Allah(c.c.) r\u0131zas\u0131n\u0131 g\u00f6zetir, hem de d\u00fcnyal\u0131k bir menfaat de beklerse; b\u00f6ylece yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f kendisine daha kolay gelirse, ameli Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu amele ortakl\u0131k yani \u015firk kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Misal olarak verilirse; oruca niyet edilirken hem Allah (c.c.)r\u0131zas\u0131 g\u00f6zetilir, hem de bedeninin zay\u0131flay\u0131p, daha endaml\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in niyet edilirse, bu ibadetin ihl\u00e2s\u0131n\u0131 giderir. L\u00e2kin niyet bahsinde, niyetleri \u00e7o\u011faltmaktan bahsederken, bir i\u015f i\u00e7in pek \u00e7ok niyete girilebilir demi\u015ftik. Buradaki ince nokta, niyetlerin hepsi Allah R\u0131zas\u0131 i\u00e7in olmal\u0131, i\u00e7ine d\u00fcnya menfaati asla kat\u0131lmamal\u0131d\u0131r.
\nAyn\u0131 \u015fekilde Hacc yaparken; ayn\u0131 zamanda seyahat etmi\u015f olmak veya ailesinden uzakla\u015f\u0131p, bir s\u00fcre i\u00e7in bile olsa ailesinin sorumlulu\u011fundan kurtulmak gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceler, amelinin ihl\u00e2s\u0131n\u0131 bozar. Ama as\u0131l hacc g\u00f6revini yapacakken, bu arada o m\u00fcbarek beldeleri g\u00f6rmek, Arafat\u2019ta g\u00fcnahlar\u0131ndan kurtulmak, Peygamberini(s.a.v.) ziyaret etmek, Peygamberinin ve Sahabe Efendilerimizin dola\u015ft\u0131\u011f\u0131 topraklarda dola\u015fmak, O\u2019nlar\u0131n bast\u0131\u011f\u0131 yerlere basma \u015ferefine nail olmak gibi niyetler, ihl\u00e2s\u0131n\u0131 bozmad\u0131\u011f\u0131 gibi, niyetlerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ecir olarak\u00a0 almas\u0131 da s\u00f6z konusu olur.
\nKeza; abdest al\u0131rken, elini y\u00fcz\u00fcn\u00fc temizlemek niyeti ile almak, ihl\u00e2s\u0131 bozar. Abdest almaya niyet etmelidir. Evden uzakla\u015fmak i\u00e7in mescitte oturmaya gitmek de b\u00f6yledir. Hem mescitte oturup itik\u00e2fda bulunay\u0131m, hem de evin tel\u00e2\u015f\u0131ndan kurtulay\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve niyet etmek sadece ihl\u00e2s\u0131 bozmakla kalmaz; itik\u00e2fa girmesi sebebiyle, gizli niyetini bilmeyen halk\u0131n \u00f6vg\u00fcs\u00fc ile, ameline riya da kar\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015f olur.<\/p>\n
Dilenciye \u0131srar etti\u011fi i\u00e7in, etraf\u0131ndakilerden de \u00e7ekinerek sadaka vermek; cenaze namaz\u0131na usulen yani ay\u0131p olmas\u0131n diye kat\u0131lmak; hasta ziyaretine usulen gitmek; kendisine tazim edilsin diye, iyi ahl\u00e2k sergilemek\u2026 ve \u00e7o\u011falt\u0131labilecek di\u011fer pek \u00e7ok \u00f6rnekler, ihl\u00e2s\u0131 safiyetinden \u00e7\u0131karan, bozan \u015feylerdir.<\/p>\n
Bu t\u00fcrl\u00fc i\u015fleri yaparken, mesel\u00e2; hasta ziyaretine giderken \u201chasta olan karde\u015fim beni g\u00f6r\u00fcnce sevinir, gidip g\u00f6nl\u00fcn\u00fc ho\u015f edeyim\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi i\u00e7inde ise, sadece bu niyet ile gitmek gerekir. Bu ihl\u00e2st\u0131r. Ama niyeti b\u00f6yle oldu\u011fu halde \u201cAllah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in gidiyorum, hasta ziyareti sevapt\u0131r\u201d diye g\u00f6stermek, \u015firktir. E\u011fer hasta ziyaretine gitmeyi arzu etmiyor iken, hasta ziyaretini Allah(c.c.)\u2019\u0131n sevdi\u011fi o anda akl\u0131na gelir ve g\u00f6nl\u00fcnde Allah R\u0131zas\u0131 i\u00e7in gitmek arzusu belirirse, o zaman Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in gitti\u011fini s\u00f6yleyebilir. Bu da ihl\u00e2st\u0131r.<\/p>\n
Belki \u00f6zetle \u015f\u00f6yle dememiz gerekir: Allah-\u00fc Teal\u00e2, kulunda ihl\u00e2s\u0131 ararken, kulun kendini kand\u0131rmas\u0131na mani olmak istemektedir. Kendi kalbindekini apa\u00e7\u0131k g\u00f6rmesini ve bunu do\u011fru olarak ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131 istemektedir. B\u00f6ylece Rabbini de kand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannetme duygusuna kap\u0131lmamas\u0131n\u0131 istemektedir. Bu zan ancak, uzakl\u0131k i\u00e7inde m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yak\u0131n olan kul, Rabbinin, her haline v\u00e2k\u0131f oldu\u011funu bilir. Kalbindeki niyetinden mutlaka haberi oldu\u011funu bilir. Niyeti ba\u015fka, d\u0131\u015fa vurdu\u011fu lisan\u0131 ba\u015fka olan\u0131n ise zarar\u0131, yine kendinedir.<\/p>\n
Buraya kadar anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131m\u0131z, amellerimizi yok etmemek ve az ya da \u00e7ok da olsa,\u00a0 \u015faibeli durumlardan kurtarmakt\u0131r.<\/p>\n
\u201cEy Muhammed! (Size amelce en \u00e7ok kay\u0131pta bulunanlar\u0131 haber verelim mi?) de. D\u00fcnya hayat\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bo\u015fa gitmi\u015ftir. Halbuki onlar sa\u011flam i\u015f yapt\u0131klar\u0131n\u0131 san\u0131yorlard\u0131\u201d<\/p>\n
Kehf\/ 103, 104<\/p>\n
M\u00fc\u2019min i\u00e7in ihl\u00e2s \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011fu, dinin i\u00e7inde olduklar\u0131 halde bu meseleleri bilmediklerinden ve \u00f6\u011frenmek i\u00e7in bir gayret sarf etmediklerinden dolay\u0131, amellerini zayi etmektedirler. Bunun ba\u015f sebebi ise bildiklerini yeterli g\u00f6rmeleridir. Halbuki \u00fczerinde \u00f6nemle durdu\u011fumuz bu meseleler, kul i\u00e7in yakla\u015fma sebebleridir. M\u00fc\u2019min bunlar\u0131 \u00f6\u011frenip, samimiyetle o g\u00fcne kadarki ihl\u00e2ss\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmekle, amellerinin kurtulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir. Belki her \u015feyimizin k\u0131ymetinin kayboldu\u011fu zamanda sadece ihl\u00e2s ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z az bir amelimiz, kurtulmam\u0131za vesile olacakt\u0131r.<\/p>\n
M\u00fc\u2019min ihl\u00e2s\u0131n\u0131 temin edemezse, tevhide ula\u015famaz. Zira tevhid, kalbin Yaradan\u0131n\u0131 birlemesidir. Kalpte sadece Allah fikri varsa, ihl\u00e2s vard\u0131r. E\u011fer ba\u015fka d\u00fc\u015f\u00fcnceler, \u00e7okluk varsa ihl\u00e2sa kar\u0131\u015fma olur.<\/p>\n
\u0130hl\u00e2s; ameli her t\u00fcrl\u00fc \u015faibenin az\u0131ndan da, \u00e7o\u011fundan da kurtarmakt\u0131r. Halis olana muhlis denir ki bu ki\u015fi Allah(c.c.)a yak\u0131nl\u0131ktan ba\u015fka bir gaye g\u00fctmez. Kalpte harekete sebep olacak ba\u015fka bir hareket kuvveti kalmazsa, Allah(c.c.)\u2019a y\u00f6neli\u015f tek olur. Yani ihl\u00e2s olur. Bu ise yaln\u0131z Allah(c.c.)\u2019\u0131 sevip, ahireti d\u00fc\u015f\u00fcnen ve kalbine d\u00fcnya sevgisi ve al\u00e2kas\u0131 u\u011framayanda, hatt\u00e2 yemeyi i\u00e7meyi bile def-i tabii gibi bir zaruri ihtiya\u00e7 kabul eden kimselerde olur. Uykuyu da b\u00f6yle g\u00f6r\u00fcrler. Bunlar muhlislerdir.<\/p>\n
\u0130hl\u00e2s\u0131 temin edebilmek \u00e7ok zordur. Nefsin arzular\u0131n\u0131 k\u0131rarak, d\u00fcnyadan b\u00fct\u00fcn beklentiyi keserek, her halinde ve i\u015finde sadece Allah(c.c.)\u2019a y\u00f6nelerek temin edilebilir. Elbette en \u00f6nemli olan ise, o ana kadar ihl\u00e2ss\u0131z oldu\u011funu g\u00f6rerek, kabul edebilmektir.<\/p>\n
Biri ihl\u00e2ss\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131nca, 30 y\u0131ld\u0131r cemaatle k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 namazlar\u0131n\u0131 iade etmi\u015ftir. Her namaz\u0131nda birinci safta k\u0131l\u0131yorken, bir g\u00fcn gecikip, ikinci safa kal\u0131nca, insanlardan \u00e7ok utanm\u0131\u015f. Daha \u00f6nceden birinci safta k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 namazlarda ise son derece huzur duyuyormu\u015f. O zaman bu duydu\u011fu huzurun, insanlar\u0131n onu birinci safta g\u00f6rmeleri sebebiyle duymu\u015f oldu\u011funu anlam\u0131\u015f.<\/p>\n
Bu i\u015fler bu derece ince ve gizlidir. Ancak Allah(c.c.)\u2019\u0131n tevfik verdikleri anlayabilir. Gafiller ise b\u00f6yle ibadetlerinde duyduklar\u0131 bu \u00e7e\u015fit huzuru iyi bir \u015fey sanarak aldan\u0131rlar. Halbuki;<\/p>\n
\u201cOnlara Allah\u2019dan hi\u00e7 hesap etmedikleri \u015feyler beliriverir. Onlara i\u015fledikleri k\u00f6t\u00fc \u015feyler belli olur\u201d (Z\u00fcmer\/ 47,48)\u00a0 buyurulmu\u015ftur.<\/p>\n
\u0130nsanlar i\u00e7inde en \u00e7ok bu fitneye u\u011frayacak olanlar, \u00e2limlerdir. Zira onlar\u0131 ilime en \u00e7ok sevk eden sebep, \u00f6v\u00fclmek ve bundan gurur duymakt\u0131r. E\u011fer kendinden kuvvetli biri \u00e7\u0131ksa ve halk ona y\u00f6nelse \u00fcz\u00fcl\u00fcr. Halbuki, \u015fayet maksat\u0131 Allah(c.c.)\u2019\u0131n ilmini yaymak ise, bu i\u015fi yapanlar\u0131n say\u0131lar\u0131n\u0131n artmas\u0131 ile sevinmesi l\u00e2z\u0131md\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130hl\u00e2s\u0131n hakikati: Bir \u015feye ba\u015fka \u015feyin kar\u0131\u015fmamas\u0131, halis olmas\u0131 demektir. Yani saf olan bir \u015feydir. Bir i\u015fin safi ve kar\u0131\u015f\u0131ks\u0131z olmas\u0131na ise, ihl\u00e2s denir. \u0130hl\u00e2s\u0131n z\u0131dd\u0131 \u015firktir. Halis olmayan m\u00fc\u015friktir. \u0130hl\u00e2s\u0131n ve \u015firkin yeri kalptir. \u015eirkin gizli ve a\u015fik\u00e2resi oldu\u011fu gibi; ihl\u00e2s\u0131n da gizli ve a\u015fik\u00e2re olan\u0131 vard\u0131r. \u0130hl\u00e2s\u0131n hakikati, niyetin hakikatine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu da […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[],"class_list":["post-255","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2-02-ihlasin-hakikati"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=255"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":256,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/255\/revisions\/256"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}