\u0130nsan\u0131n, ezeldeki ilk\u00a0 yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ruhlar \u00e2leminden,\u00a0 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z M\u00fclk \u00e2lemine indirilme sebebi; burada kendisine verilmi\u015f olan nefsi ile Rabbini bilmesi, asl\u0131n\u0131 tan\u0131mas\u0131 ve bunlar u\u011fruna pek \u00e7ok imtihan ge\u00e7irmesi ve bu imtihanlar\u0131 kendi lehine ba\u015far\u0131 ile vermesi ve bunun sonunda da, ahiret saadetini kazanmas\u0131 i\u00e7indir.<\/p>\n
K\u00f6t\u00fc son ise; bu imtihanlar\u0131 ba\u015faramamak sonucunda, ahirete yani sonsuz hayata h\u00fcsran ile gitmesidir. K\u00f6t\u00fc son iki t\u00fcrl\u00fc geli\u015febilir:<\/p>\n
1)En k\u00f6t\u00fc ve korkun\u00e7 olan\u0131; \u015f\u00fcphe ve ink\u00e2r \u00fczere \u00f6lmektir. Can \u00e7eki\u015fme an\u0131nda kalpte \u015f\u00fcphe veya ink\u00e2r a\u011f\u0131r gelerek, bu hal \u00fczere \u00f6lmek ile, ebedi olarak Allah ile aras\u0131nda perde olu\u015fmas\u0131 ve bu perdenin ebedi olarak kalmas\u0131d\u0131r. Ki, bu da ebedi az\u00e2b\u0131 gerektiren k\u00fcf\u00fcr ve ink\u00e2r halidir. \u015e\u00fcphe ve ink\u00e2r \u00fczere \u00f6lmenin de iki sebebi vard\u0131r:<\/p>\n
Birinci sebep: <\/b>Ki\u015fi z\u00fchd, amel ve verada tam manas\u0131 ile ehil oldu\u011fu halde, k\u00fcf\u00fcr ile \u00f6lebilir. Mesel\u00e2; zahittir fakat bid\u2019at sahibidir. Bu bid\u2019at mezhepler bak\u0131m\u0131ndan olmay\u0131p; Allah(c.c.)\u2019\u0131n Z\u00e2t, s\u0131fat ve ef\u2019ali hakk\u0131nda hakiki olmayan bir inan\u00e7 sahibi olmas\u0131 ile olu\u015fmu\u015ftur. Bu inanc\u0131 kendi g\u00f6r\u00fc\u015f ve kanaatine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu kanaatine tam olarak ba\u011flanmas\u0131yla veya b\u00f6yle bir bid\u2019at sahibine inan\u0131p, onu taklid etmesi ile olur.<\/p>\n
Bid\u2019at; Kur\u2019an, Hadis ve S\u00fcnnet ile gelen bilginin d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015feyi veya bir \u015feyleri eklemek, de\u011fi\u015ftirmek suretiyle, yahut ta dinde olmayan bir \u015feyi yeni olarak dine sokmak ile olur.<\/p>\n
Abdullah b.Avf(r.a.)\u2019dan bildirilen bir hadiste: \u201c\u0130sl\u00e2m garip olarak ba\u015flay\u0131p, yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi; yak\u0131n zamanda da garip olarak d\u00f6ner. O zaman m\u00fcjde ve saadet garip olanlar i\u00e7indir\u201d buyurulmu\u015ftur. Eshab bu gariplerin kimler oldu\u011funu sormas\u0131 \u00fczerine; \u201cBenden sonra benim s\u00fcnnetimden insanlar\u0131n bozdu\u011fu \u015feyleri, d\u00fczeltenlerdir\u201d buyurulmu\u015ftur.<\/p>\n
S\u00fcfyan bin Uyeyne: \u201cBir kimse, Resullullah(s.a.v.)\u2019\u0131n eshab\u0131na dil uzatsa, o kimse nefsine uymu\u015ftur ve bid\u2019at sahibidir\u201d der. Abdullah b. Mes\u2019ud (r.a.): \u201c S\u00fcnnet-i seniyyeye uyun, bid\u2019at sahibi olmay\u0131n, bu size yeter\u201d demi\u015ftir.<\/p>\n
\u201cAllah-\u00fc Teal\u00e2 bid\u2019at sahibinin bid\u2019ati terk edinceye kadar amelini kabul etmez\u201d\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u0130bn-i Abbas<\/p>\n
Eb\u00fb Eyy\u00fcb Sahtiyani der ki; \u201cBir kimseye s\u00fcnnetten bir \u015fey s\u00f6ylendi\u011finde, o kimse (bana s\u00fcnnetten anlatma, Kuran\u2019dan haber ver) dese, biliniz ki o, sapm\u0131\u015ft\u0131r\u201d.<\/p>\n
\u201cBenden sonra ya\u015fayanlar \u00e7ok bid\u2019atler ve uygunsuzluklar g\u00f6r\u00fcr. O zaman siz, benim s\u00fcnnetime ve benden sonra gelen Hulefa-i Ra\u015fidin\u2019in s\u00fcnnetlerine yap\u0131\u015f\u0131n\u0131z ve devam ediniz. Sonradan \u00e7\u0131kma \u015feylerden sak\u0131n\u0131n\u0131z, uzak durunuz. Zira \u00e7\u0131kan her \u015fey bid\u2019att\u0131r ve her bid\u2019at dal\u00e2lettir, sap\u0131kl\u0131kt\u0131r. Dal\u00e2lette olanlar ise, Cehennemdedir\u201d\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Urban b. Sariye<\/p>\n
\u201cBenim \u00fcmmetim \u00fczerindeki en b\u00fcy\u00fck fitne \u015fu fitnedir ki; onlar i\u015fleri kendi rey ve arzular\u0131na k\u0131yas ve tevfik ederek, hel\u00e2li haram, haram\u0131 hel\u00e2l k\u0131larlar\u201d \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Avf b. M\u00e2lik-i E\u015fca\u2019i<\/p>\n
B\u00f6ylece bid\u2019atlerin \u00fc\u00e7 t\u00fcrl\u00fc oldu\u011funu biliyoruz:<\/b><\/p>\n
Masum bid\u2019atler:<\/p>\n
Mesel\u00e2 a\u015fure, dinden olmad\u0131\u011f\u0131 halde, fakire ve insanlara da\u011f\u0131tmak\u00a0 niyetiyle yapmak ve da\u011f\u0131tmakta mahzur yoktur. Bunlar ki\u015fiye sorumluluk getirmedi\u011fi gibi, sevap da kazand\u0131r\u0131r. Bid\u2019at-\u0131 Hasene denir.<\/p>\n
Mezhep bid\u2019atleri:<\/b><\/p>\n
Ehl-i S\u00fcnnet ve\u2019l Cemaat demek, Hz.Peygamberimiz (s.a.v.)\u2019in s\u00fcnnet ve hadisinden bir \u015fey eksiltmeden ya da bir il\u00e2ve, yenilik yapmadan ayn\u0131s\u0131n\u0131 benimseyip, reddetmeme yan\u0131 s\u0131ra, \u201ccemaat\u201d kavram\u0131 ile de; kendilerinden sonra gelen d\u00f6rt halife\u2019yi aynen benimseyerek, onlar\u0131n uyduklar\u0131 s\u00fcnnetleri ve kendilerini reddetmeden kabul etmektir. Aralar\u0131nda biri di\u011ferinden \u00fcst\u00fcnd\u00fcr demeden, yahut baz\u0131s\u0131n\u0131 noksan veya kabahatli g\u00f6rmeden, \u201cAshab\u0131m hakk\u0131nda konu\u015fmay\u0131n\u0131z\u201d ve \u201cAshab\u0131m g\u00f6kteki y\u0131ld\u0131zlar gibidir, hangisine uyarsan\u0131z yolunuzu bulursunuz\u201d hadislerini unutmadan, tarafs\u0131z fakat iman\u00ee nazarla bakmal\u0131d\u0131r.\u00a0 Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan topluluklar, bid\u2019at \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 i\u00e7in, mezhepte bid\u2019at\u00e7\u0131lar olmu\u015f olur. (Kaderiye, Cebriye, Hululiye,.., v.s.)<\/p>\n
Allah-\u00fc Teal\u00e2\u2019n\u0131n Z\u00e2t, s\u0131fat ve fiillerinde olan bid\u2019atler: \u0130\u015fte \u015furaya kadar geni\u015fleterek anlatmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z, esas bu konu idi. Ki\u015finin taatlerde, verada, takvada, hatt\u00e2 z\u00fchdde \u00f6nde oldu\u011fu halde, yanl\u0131\u015f bir itikada kap\u0131larak veya b\u00f6yle birine uyarak, bid\u2019at sahibi olmas\u0131 s\u00f6z konusuydu. Fiillerde, s\u0131fatlarda ve Z\u00e2t ile ilgili olan bid\u2019atlerden misaller ile anlatacak olursak;<\/p>\n
Fiiller ile ilgili Bid\u2019atler: Mesel\u00e2; sebepleri \u0130l\u00e2h mesabesine \u00e7\u0131karmak, dolay\u0131s\u0131yla o sebebe k\u0131zmak, kinlenmek, beddua etmek. \u0130\u015fleri yapan\u0131,\u00a0 bazen Allah-\u00fc Teal\u00e2, bazen kulmu\u015f gibi g\u00f6rmek. Veya kendi ba\u015f\u0131na gelenleri, b\u00fcy\u00fcklerin ba\u015f\u0131na gelen ve Allah\u2019a yakla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 sebeplerden olan m\u00fcsibet ve bel\u00e2lardan say\u0131p; bir ba\u015fkas\u0131n\u0131nkileri o kulun yapt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak Allah taraf\u0131ndan verilen cezalar olarak g\u00f6rmek. Halbuki: \u201cBir kulumu seversem, onu bel\u00e2 ve m\u00fcsibetler ile iptil\u00e2 ederim, sonra da s\u00fcratle kendime yakla\u015ft\u0131r\u0131r\u0131m\u201d Hadis-i \u015ferif\u2019i unutulmu\u015ftur. K\u0131saca s\u00f6ylemek gerekirse, fiil tecelliyat\u0131ndan habersiz olmak b\u00f6yle bid\u2019ate sebep olur. Allah-\u00fc Teal\u00e2\u2019n\u0131n Cennet\u2019i ve Cehennem\u2019i\u00a0 yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve i\u00e7ini dolduraca\u011f\u0131n\u0131 haber verdi\u011fi halde ve bu bilgi Kur\u2019an ile sabit iken; \u201cCennet te Cehennem de d\u00fcnyadad\u0131r\u201d inanc\u0131n\u0131 yaymak da fiillerde bid\u2019at sahibi olmaya delildir. Ve b\u00fct\u00fcn i\u015flerin sahibi Allah(c.c.)\u2019d\u0131r diye s\u00f6yledi\u011fi halde, her hangi bir \u015feyi kuldan beklemektir. Yine fiil tecelliyat\u0131na eremedi\u011fi i\u00e7in, kendi s\u00f6ylerse \u201cAllah s\u00f6yletti\u201d olur, ba\u015fkas\u0131 s\u00f6ylerse, o ba\u015fkas\u0131 s\u00f6yledi, olur. B\u00f6ylece tevhidden ayr\u0131l\u0131r ve \u0130l\u00e2hlar\u0131 \u00e7o\u011fal\u0131r.<\/p>\n
S\u0131fatlar ile ilgili bid\u2019atler: Yine s\u0131fat tecellilerine u\u011franmad\u0131\u011f\u0131ndan ve bu konuda ilimlenme de olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, s\u0131fatlar\u0131n hakikati tan\u0131nmam\u0131\u015f olur. Mesel\u00e2; kudret s\u0131fat\u0131n\u0131 k\u00fcnh\u00fc ile kavrayamam\u0131\u015f biri, hemen kendinde o kudreti g\u00f6r\u00fcr de, kendinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, Allah-\u00fc Teal\u00e2\u2019n\u0131n kudreti\u00a0 san\u0131r. Hatt\u00e2 kendinde \u201col\u201d emri var, san\u0131r. Veya O\u2019nun kudreti yetmez, san\u0131r. En \u00e7ok iradede yan\u0131lma olur. \u0130rade s\u0131fat\u0131n\u0131 tam olarak bilemedi\u011finden, kader s\u0131rr\u0131n\u0131 da anlayamaz. Ezelinden haberi olmaz. Ahirinden emin olur. Halbuki Y\u00fcce \u0130rade nas\u0131l murad etti ise o olacakt\u0131r. Ki\u015finin elinde, kendisine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olan kadar bir irade ile, taat vard\u0131r. \u0130l\u00e2hi \u0130radenin ezeldeki h\u00fckm\u00fcn\u00fcn ne kadar geni\u015f kapsaml\u0131 oldu\u011funu bilemez. B\u00f6ylece \u015fu iki g\u00fcnl\u00fck d\u00fcnya hayat\u0131nda k\u0131sa vadedeki ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131, kendisine verilen merhamet sebepli m\u00fchlet oldu\u011fundan habersiz, kendi kaderinde kendini muzaffer g\u00f6r\u00fcr. Kendisinin d\u0131\u015f\u0131ndakiler hakk\u0131nda da \u201cCehennemlik veya g\u00fcnahk\u00e2r\u201d damgas\u0131n\u0131 vurur. S\u0131fat tecelliyat\u0131na u\u011framadan s\u0131fatlar\u0131 b\u00f6ylesine kolay benimsemek, \u0130l\u00e2hl\u0131\u011fa gidi\u015f olur. \u0130lim s\u0131fat\u0131 konusunda da aldanma b\u00fcy\u00fck olur. Allah-\u00fc Teal\u00e2\u2019n\u0131n kullar\u0131n\u0131 yakan bir Rab oldu\u011funu sanmak, merhametinin s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek, adaletini anlamamak, hep s\u0131fat hakk\u0131nda bid\u2019atlerdir. Yanl\u0131\u015f bilgilenmeler, bid\u2019at do\u011furur.<\/p>\n
Z\u00e2t hakk\u0131nda bid\u2019at sahibi olu\u015f: Z\u00e2t\u2019\u0131 tan\u0131madan, O\u2019nun hakk\u0131nda fikir y\u00fcr\u00fctmekle olur. Mesel\u00e2; Allah g\u00f6k y\u00fcz\u00fcnde k\u00fcrs\u00fcs\u00fc olan, orada oturmu\u015f bir Rab olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. Bunun gibi \u015fekl\u00ee olarak ve vasf\u00ee olarak asla, hakikate yak\u0131n bir Allah kavram\u0131na ula\u015famaz. Bu bak\u0131mdan, insan havsalas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnme ve ak\u0131l yolu ile kavrayamayaca\u011f\u0131 bilindi\u011finden, Z\u00e2t hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnme engellenmi\u015ftir. Ancak isimleri, fiilleri, s\u0131fatlar\u0131 \u00f6\u011frenilebilir, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Z\u00e2t hakk\u0131nda ise, ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, o d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen de\u011fildir, denir. Ancak ke\u015fif yolu ile ve deliller ile bilinen hari\u00e7.<\/p>\n
B\u00f6yleleri bu sebeplerden, ac\u0131nacak ki\u015filerdir. Bu ki\u015filer; esasen d\u00fcnya ehli olup, dinlerini \u00f6\u011frenmede gayret g\u00f6stermemi\u015f ve o g\u00fcne kadar b\u00f6yle bir \u015feye ihtiya\u00e7 ta duymam\u0131\u015f haz\u0131rdan ho\u015flanan insanlara\u00a0 kendi yanl\u0131\u015f itikatlar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131larlar. Bunlar; \u00e7arp\u0131c\u0131 l\u00e2flar ile etraf\u0131nda al\u00e2ka meydana getiren, dinin asl\u0131n\u0131 sadece kendileri biliyormu\u015f gibi g\u00f6steren, kurtulu\u015fun da ancak kendi yolundan gelenlere a\u00e7\u0131k oldu\u011funu ihsas ettiren, kendine tab\u00ee olu\u015fu da zor ve l\u00fbtfen kabul ediyormu\u015f gibi davrananlard\u0131r. Bunlar\u0131n ellerine ge\u00e7en sadece d\u00fcnyevi itibard\u0131r. Nefislerine uymu\u015f ve arkalar\u0131ndan birilerini de s\u00fcr\u00fcklemi\u015flerdir. Bu ki\u015filer, mesel\u00e2; Allah hakk\u0131nda, kula girmesini, \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 kabul ederler (hulul). Veya kulun her g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Rab olarak g\u00f6rmesini, kemal\u00e2t\u0131n en \u00fcst derecesi, derler. Yahut, bizim namaz\u0131m\u0131z k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r, diyerek etraflar\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck taslarlar. Ya da, \u015feriatla ne olur ki, aslolan kalptir, derler. B\u00f6ylece namaz\u0131, abdesti, hatt\u00e2 gusl\u00fc avama aittir diyerek, kendiyle birlikte kurtulu\u015fa erenler i\u00e7in amel ile u\u011fra\u015fmay\u0131, noksanl\u0131k addederler. Halbuki dinin emirleri avam ya da ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in ayr\u0131 de\u011fildir. Allah\u2019\u0131n kurallar\u0131 b\u00fct\u00fcn insanl\u0131k i\u00e7indir.\u00a0 \u0130\u00e7 aleme \u00f6nem vererek, zahiri emirleri yok kabul ederler. \u00d6rt\u00fcnmeyi, \u015feriat\u0131n emirlerine uymay\u0131, noksanl\u0131k olarak kabul ederler. \u00c7\u00fcnk\u00fc, kendileri ve \u00e7evresindekiler bunlar\u0131 a\u015fm\u0131\u015ft\u0131r! Kendilerinde \u201col\u201d emri varm\u0131\u015f gibi, s\u00f6ylenti \u00e7\u0131kartt\u0131r\u0131rlar. Bu ki\u015filer sapla saman\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, zavall\u0131lard\u0131r. On s\u00f6z etseler dokuzu do\u011fru, biri yanl\u0131\u015f olarak; yava\u015f yava\u015f bozuklu\u011fu do\u011frular\u0131n yan\u0131 s\u0131ra yerle\u015ftirirler.\u00a0 Kendileri de kendi itikatlar\u0131na samimi olarak inanm\u0131\u015f olabilirler. Etraflar\u0131ndaki insanlar \u00fczerindeki etkilerini, kendi marifetleri i\u00e7in delil zannederler. Halbuki, insanlar zaten b\u00f6yle bir din aramaktad\u0131rlar. Amel k\u0131sm\u0131 \u00f6nemsenmeyen, kalp temizli\u011fi ile y\u00fckselecek bir inan\u00e7 ve din insanlar\u0131n tercih etti\u011fidir. Hem eski halini de\u011fi\u015ftirmeyecek, amele sar\u0131lmayacak, \u00e7a\u011fa uygun g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte ve \u00e7a\u011fda\u015f olacak, hem de toplumun en \u00fcst tabakas\u0131nda m\u00e2na sahibi olacak, b\u00f6ylece hi\u00e7 say ve itaat gerekmeden, dinin incelikleri sadece kendi ve kendi gibi olanlara a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, \u00f6zel insan olacak. Ak\u0131l sahipleri i\u00e7in bu m\u00fcmk\u00fcn olmamakla birlikte, b\u00f6yleleri d\u00fcnyalar\u0131na d\u00f6rt elle sar\u0131lacak, Allah\u2019\u0131n kerih g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fcnyay\u0131 sevecek, her t\u00fcrl\u00fc nimetinden istifade edecek, fakir-fukaraya s\u0131ra gelince de \u201conlar\u0131n sahibi ben miyim?\u201d diyerek, tam yard\u0131m an\u0131nda, m\u00fclk\u00fc sahibine b\u0131rakacak. B\u00f6yle ki\u015filer, kendilerini ate\u015fe atmakla kalmay\u0131p, kendilerine uyan, bazen de saf g\u00f6n\u00fcll\u00fc insanlar\u0131 ate\u015fe atmaya sebep olacak. Ve sonunda, bunu d\u00fcnya mal\u0131 veya itibar\u0131 elde etmek i\u00e7in yapacak. Nefsin tatmininden ba\u015fka bir \u015fey elde etmeyen b\u00f6ylelerinden, Rabbim bizleri korusun ve\u00a0 b\u00f6yle olmaktansa, da\u011f ba\u015f\u0131nda, cahil fakat Allah\u2019a inanan\u00a0 avam kullar olmay\u0131 nasip etsin, amin.<\/p>\n
Bu ki\u015fileri, Allah-\u00fc Teal\u00e2 baz\u0131 kalplere bildirir. Fakat bilemeyenler i\u00e7in, \u015f\u00f6yle \u00f6l\u00e7\u00fcler vard\u0131r: Kibirlidirler. Sadece kendilerinin b\u00fcy\u00fck oldu\u011funa inananlardan ve kendileri hakk\u0131nda sa\u011fda, solda iltifatta bulunanlardan ho\u015flan\u0131rlar. Meclislerine, kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z kendisini tasdik edenleri al\u0131rlar. Kar\u015f\u0131lar\u0131na kendilerinden bilgili veya kalbi a\u00e7\u0131k biri gelse, onu hemen etraflar\u0131na, so\u011futup, uzakla\u015ft\u0131r\u0131rlar. Halbuki e\u011fer yol g\u00f6sterici ise, herkesi kabul edip, \u015fefkatli davranmal\u0131d\u0131rlar. Ay\u0131r\u0131m yaparlar. Bu ay\u0131r\u0131mlar\u0131; zenginler, makam sahibi olanlar ve kendisini tasdik edip, iltifat ald\u0131klar\u0131d\u0131r. Fakiri hakir g\u00f6r\u00fcr ve \u201cAllah, kusuru olmasa fakir etmezdi\u201d veya \u201ckusuru olmasa sakat etmezdi\u201d derler. Muhabbet ba\u015fl\u0131ca sil\u00e2hlar\u0131 olup, e\u015fler aras\u0131n\u0131, ana-baba-evl\u00e2t aras\u0131n\u0131 bozmaya sebep olurlar. \u0130\u015fte bu ki\u015filer, itikadi bak\u0131mdan bid\u2019at sahipleridir.<\/p>\n
Allah-\u00fc Teal\u00e2, c\u00fcmlemizi b\u00f6yle ki\u015filerden muhafaza etsin, deriz.<\/p>\n
\u00d6l\u00fcm an\u0131nda, tam o anda aradan kalkan perde ve\u00a0 \u00f6l\u00fcm mele\u011fi yakla\u015f\u0131nca, ki\u015fi, o g\u00fcne kadar pe\u015finden gitti\u011fi inanc\u0131n\u0131n b\u00e2t\u0131l oldu\u011funu anlar. Kesin olarak inand\u0131klar\u0131n\u0131n b\u00e2t\u0131l oldu\u011funu anlay\u0131nca, inand\u0131\u011f\u0131 her \u015feyin asl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 san\u0131r. Do\u011fru olarak inand\u0131klar\u0131n\u0131n da b\u00e2t\u0131l oldu\u011funu san\u0131r. Mesel\u00e2; Allah-\u00fc Teal\u00e2 ve Res\u00fbl\u2019\u00fcne olan inanc\u0131n\u0131 da b\u00e2t\u0131l veya \u015f\u00fcpheli kabul eder. \u0130man\u0131n asl\u0131na d\u00f6nemeden bu karma\u015fa i\u00e7inde \u00f6l\u00fcrse, su-i hatime ile \u00f6lm\u00fc\u015f olur. Ruhu, bedeninden \u015firk \u00fczere ayr\u0131lm\u0131\u015f olur.<\/p>\n
Gerek kendi itikad\u0131 ve gerekse taklid yolu ile olsun; Allah(c.c.)\u2019\u0131n Z\u00e2t, s\u0131fat ve ef\u2019ali hakk\u0131nda yanl\u0131\u015f bir itikada sahip olan, bu tehlike ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Z\u00fchd ve sal\u00e2h tek ba\u015f\u0131na bu tehlikeyi \u00f6nlemek i\u00e7in yeterli de\u011fildir. Bu tehlikeden insan\u0131 yaln\u0131z hakikate dayal\u0131 sa\u011flam bir itikad kurtarabilir.<\/p>\n
Kocakar\u0131 itikad\u0131 denilen az bir bilgi ile, ama bildi\u011fine tam bir iman ile inanm\u0131\u015f olanlar, bu tehlikeden korunmu\u015flard\u0131r. Bu ki\u015filer, Z\u00e2t, s\u0131fat ve fiiller hakk\u0131nda, esasen bilgileri olmad\u0131\u011f\u0131ndan iddialara girmezler. Kel\u00e2mc\u0131lar\u0131 taklid etmezler. Bu sebepten selef, m\u00fc\u2019minleri kel\u00e2m ilmine dalmaktan ve bunlar\u0131 ara\u015ft\u0131rmaktan, men ederlerdi. Allah(c.c.)\u2019\u0131n indirdiklerine ve<\/p>\n
Peygamberimiz(s.a.v.)\u2019den getirilen her \u015feye inanmam\u0131z\u0131 isterlerdi. \u0130\u015fte yaln\u0131z ak\u0131l yolu ile anlamaya \u00e7al\u0131\u015fanlar, aldan\u0131rlar. N\u00fcb\u00fcvvet ve vel\u00e2yet\u2019in m\u00fck\u00e2\u015fefe nuru ile g\u00f6renler ise, ger\u00e7e\u011fi bulur.<\/p>\n
\u0130kinci sebep:<\/b> \u0130man\u0131n zay\u0131f olu\u015fu ve d\u00fcnya sevgisinin kalbi kaplamas\u0131 ile olur. D\u00fcnya sevgisi, \u015fehvetleri ve nefsin arzular\u0131n\u0131 k\u00f6r\u00fcklerken, Allah(c.c.) sevgisini azalt\u0131r. Nefsin zulmeti, kalpteki iman nurunu tamamen s\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. \u00d6l\u00fcm an\u0131nda ise, s\u0131k\u0131 ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu d\u00fcnyadan ayr\u0131lmay\u0131 istemedi\u011finden, bunu yapan\u0131n da Allah oldu\u011funu bildi\u011finden, Allah-\u00fc Teal\u00e2\u2019ya kar\u015f\u0131 sevgisi gider, hatt\u00e2 kinlenir. Bu hal i\u00e7inde \u00f6l\u00fcrse, su\u2019i hatime ile \u00f6l\u00fcr. Bu tehlikeden kurtulabilenler, ancak kalplerinde d\u00fcnya sevgisinin yan\u0131 s\u0131ra, ondan biraz daha fazla olan Allah sevgisi bulunanlard\u0131r.<\/p>\n
\u0130nsanlar ya\u015fad\u0131klar\u0131 hal \u00fczere \u00f6l\u00fcrler ve \u00f6ld\u00fckleri hal \u00fczere de dirilirler. Bu sebeple \u00f6l\u00fcm an\u0131nda, ya\u015farken ne ile \u00fcnsiyet etti ve uzun \u00fclfette olmu\u015f ise, onu hat\u0131rlar, b\u00f6ylece Allah-\u00fc Teal\u00e2\u2019dan perdeli olarak \u00f6lm\u00fc\u015f olur.<\/p>\n
2) Birinciden daha ehven olan k\u00f6t\u00fc son ile \u00f6l\u00fcm: Tam \u00f6l\u00fcm an\u0131nda, d\u00fcnyal\u0131ktan ve d\u00fcnya zevklerinden bir \u015feyin kalbinde a\u011f\u0131r olarak yerle\u015fmesi ile, Hakk ile aras\u0131na perde girer. E\u011fer kalpte hakiki iman ve Allah sevgisi uzun s\u00fcre kalm\u0131\u015f, Salih amel ile kuvvetlenmi\u015f ise; \u00f6l\u00fcm an\u0131nda \u00e7\u0131kan bu hali \u00fczerinden atabilir. Bu hal ebedi olarak, Cehennemde kalmas\u0131n\u0131 gerektirmez. Fakat can ayr\u0131l\u0131rken, \u00e7o\u011fu kez d\u00fcnyevi g\u00fcnahlar\u0131ndan veya \u015fehvetlerinden biriyle me\u015fguliyet olur. \u0130\u015fte, ki\u015fi ne kadar isyanda ise o kadar, g\u00fcnahtad\u0131r ve ahirette kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulacakt\u0131r.<\/p>\n
Ki\u015fi, ezelden said ise, \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde ruhu ar\u015f\u0131n alt\u0131nda saklan\u0131r. \u00d6l\u00fcm an\u0131nda da ar\u015fta muhafaza edilen ruhu g\u00fczel hal olarak kendisine g\u00f6sterilir. \u00d6l\u00fcrken her kese bu ke\u015fif a\u00e7\u0131lacakt\u0131r. Herkes gidece\u011fi yeri g\u00f6recektir. E\u011fer \u015faki ise, ar\u015fta isyan sureti \u00fczerine bekletilir. \u00d6l\u00fcm an\u0131nda da kendisine \u00e7irkin suret olarak g\u00f6sterilir.<\/p>\n
Ki\u015fi e\u011fer kabir az\u00e2b\u0131na da inanm\u0131yorsa, bid\u2019at sahibidir. \u015eekavet sahibi olanlar k\u00f6t\u00fc son ile \u00f6lm\u00fc\u015fse, kabir az\u00e2b\u0131 hemen ba\u015flar. Ve hi\u00e7 durmadan k\u0131yamete kadar devam eder. K\u0131yamette de hesap, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerinin ve g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n ortaya d\u00f6k\u00fclmesi ile mahcubiyet ve S\u0131rat, Cehennem az\u00e2plar\u0131 ile devam eder.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Su\u2019-i H\u00e2time\u00a0 (K\u00f6t\u00fc Son) \u0130nsan\u0131n, ezeldeki ilk\u00a0 yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ruhlar \u00e2leminden,\u00a0 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z M\u00fclk \u00e2lemine indirilme sebebi; burada kendisine verilmi\u015f olan nefsi ile Rabbini bilmesi, asl\u0131n\u0131 tan\u0131mas\u0131 ve bunlar u\u011fruna pek \u00e7ok imtihan ge\u00e7irmesi ve bu imtihanlar\u0131 kendi lehine ba\u015far\u0131 ile vermesi ve bunun sonunda da, ahiret saadetini kazanmas\u0131 i\u00e7indir. K\u00f6t\u00fc son ise; bu imtihanlar\u0131 ba\u015faramamak sonucunda, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[126],"tags":[],"class_list":["post-359","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-7-07-su-i-hatime-kotu-son"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/359","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=359"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/359\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":360,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/359\/revisions\/360"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=359"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}