Tevekk\u00fcl Edenlerin Amelleri:<\/b><\/p>\n
\u0130lim, hali; hal de ameli gerekli k\u0131lar. Tevekk\u00fcl\u00fcn ameli; kulun irade ile gayret ve hareketinde, maksatlar\u0131n\u0131 bilmekle olu\u015fur. Tevekk\u00fcl beden ile \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 terk ederek ve kalp ile tedbiri terk ederek olmaz. Bu, dinimizde haramd\u0131r. Tevekk\u00fcl etmek demek oturdu\u011fu yerde, ne olacaksa beklemek demek de\u011fildir. Bu ancak cahilliktir. Allah-\u00fc Teal\u00e2 sebepleri yaratm\u0131\u015f, insanlar\u0131n da sebepleri sebep olarak kullanmalar\u0131n\u0131 murad etmi\u015ftir. Fakat i\u015flerin, sebeplerden de\u011fil, esas kaynaktan oldu\u011funu bilmelerini murad etmi\u015ftir. Yani sebeplere y\u00f6nelme olacak fakat sebeplere tak\u0131l\u0131p kal\u0131narak, Yaradan unutulmayacak. K\u0131saca sebepler \u0130l\u00e2h edilmeyecektir.<\/p>\n
Kulun hareketi \u015fu d\u00f6rt \u015fey ile olur:<\/p>\n
1) Faydal\u0131 olan \u015feye y\u00f6nelmek,<\/p>\n
2) Faydal\u0131 olan \u015feyi korumak,<\/p>\n
3) Zararl\u0131 olan \u015fey gelmeden \u00f6nlemek,<\/p>\n
4) Veya geldikten sonra yok etmeye \u00e7al\u0131\u015fmak.<\/p>\n
\u0130\u015fte bunlar\u0131n her biri ayr\u0131 ayr\u0131 incelenmesi gerekenlerdir.<\/p>\n
Faydal\u0131 olan \u015feye y\u00f6nelmek:<\/b><\/p>\n
Kulun menfaati olan \u015feye y\u00f6nelmesindeki sebepler \u00fc\u00e7 t\u00fcrl\u00fcd\u00fcr; kesin olarak gerekli olan sebepler, gerekli olu\u015fu kuvvetle san\u0131lan sebepler, gerekli oldu\u011fu vehmedilen ve asl\u0131nda gerekli olmayan sebepler.<\/p>\n
Kesin olarak gerekli olan sebepler:<\/b> Bu, Allah(c.c.)\u2019\u0131n takdiri ve dilemesi olup;\u00a0 hi\u00e7 de\u011fi\u015fmemek \u00fczere, baz\u0131 \u015feyleri baz\u0131 sebeplere ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Mesel\u00e2 ya\u015fam i\u00e7in gerekli olan yeme\u011fi yerken elini kullanmak, \u00e7i\u011fnemek gibi hareketler mecburen elzemdir. Bu hareketlerin, tevekk\u00fcl gayret ve hareketi terktir diyerek, yap\u0131lmamas\u0131 ancak ahmakl\u0131kt\u0131r. Allah\u2019\u0131n adetini, s\u00fcnnetullah\u0131 tan\u0131mamakt\u0131r. O\u2019nun adetinde b\u00f6yle bir \u015fey yoktur. B\u00f6yle zaruri olan hareketler ve gayret tevekk\u00fcle tezat olmay\u0131p, bilakis do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcnme ve ak\u0131l ile harekettir. Ki\u015fi elini, taba\u011f\u0131, ka\u015f\u0131\u011f\u0131 kullansa da, ger\u00e7ekte doyuran\u0131n Allah(c.c.) oldu\u011funu bilmesi, bu sebeplerin kullan\u0131lmas\u0131nda imk\u00e2n verenin yine Allah oldu\u011funu bilmesi,\u00a0 ilimde tevekk\u00fcld\u00fcr. B\u00f6yle \u00f6rneklendi\u011fi gibi, kesin olarak gerekli olan sebeplere uzanmak, tevekk\u00fcle mani de\u011fildir.<\/p>\n
Gerekli oldu\u011fu ihtimal dahilinde olan sebepler:<\/b> \u00c7o\u011funlukla sebepsiz meydana gelmeyen \u015feylerdir. Mesel\u00e2 yan\u0131na az\u0131k almadan \u0131ss\u0131z \u00e7\u00f6llere yolculu\u011fa \u00e7\u0131kmak gibi. B\u00f6yle bir yolculukta, az\u0131k almazsa a\u00e7l\u0131ktan \u00f6lme ihtimali kuvvetli oldu\u011fu i\u00e7in, burada az\u0131k ile yola \u00e7\u0131kmak tevekk\u00fcle tezat de\u011fildir, s\u00fcnnettir, tevekk\u00fcl\u00fc bozmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc hayat esast\u0131r. Baz\u0131 y\u00fcksek tevekk\u00fcl erbab\u0131 i\u00e7in; e\u011fer uzun s\u00fcreli a\u00e7l\u0131\u011fa talimi varsa ve az\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131nda yaprak ile, otlarla beslenebilecek durumda ise, az\u0131ks\u0131z yola \u00e7\u0131kmak hel\u00e2ldir. Di\u011ferlerine, ya\u015fam\u0131n\u0131 tehlikeye att\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, hel\u00e2l olmaz. Havas b\u00f6yle idi. Az\u0131ks\u0131z \u00e7\u0131kar, fakat yan\u0131nda ip, iplik, makas, i\u011fne bulundururdu ve \u201cbunlar tevekk\u00fcle ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir\u201d derdi.<\/p>\n
Allah-\u00fc Teal\u00e2 s\u00fcnneti icab\u0131, b\u00fct\u00fcn kullar\u0131n\u0131n i\u015flerini sebeplere ihtiya\u00e7 olmaks\u0131z\u0131n, kudreti ile g\u00f6rebilecek iken, kula kulu sebep edi\u015fi, hikmeti icab\u0131d\u0131r. Belki kuluna di\u011fer kulu sebebiyle sevap bah\u015fetmek diler, belki insanlar aras\u0131nda m\u00fcnasebetin olmas\u0131n\u0131 murad eder, belki sebeplere te\u015fekk\u00fcr ettirmeyi \u00f6\u011fretir, belki sebep olana vermenin, c\u00f6mertli\u011fin tad\u0131n\u0131 tatt\u0131r\u0131r, belki insanlar aras\u0131nda muhabbetin tesis edilmesini murad eder ve belki de kulun sebeplere sar\u0131l\u0131p, Z\u00e2t\u2019\u0131n\u0131 unutup unutmayaca\u011f\u0131n\u0131 imtihan eder. Bunda bilemedi\u011fimiz nice hikmetler daha vard\u0131r.<\/p>\n
Allah-\u00fc Teal\u00e2\u2019ya var\u0131\u015f, tenhada de\u011fil, kalabal\u0131kta halk\u0131n aras\u0131nda imtihan ve m\u00fcsibetlerledir. Allah(c.c.), kulunu kalabal\u0131kta iken, tenhada oldu\u011funu g\u00f6rmek ister. Yani halk\u0131n aras\u0131nda Hakk ile beraber oldu\u011funu g\u00f6rmek ister. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlardan dolay\u0131 sebeplerden uzakla\u015fmak, hikmete ayk\u0131r\u0131 olup, Allah\u2019\u0131 tan\u0131ma ilmine cahil olu\u015ftan kaynaklan\u0131r.<\/p>\n
Bir kimse evinde oturup r\u0131zk\u0131n\u0131n gelmesini, g\u00f6z\u00fc kap\u0131da olarak beklese, ahmakt\u0131r. Tevekk\u00fcle ayk\u0131r\u0131d\u0131r diyerek, sebeplere mani olmak \u00fczere kap\u0131y\u0131 kilitlemek suretiyle d\u0131\u015far\u0131dan giri\u015fi kesse, haram i\u015flemi\u015f olur. Kap\u0131ya kilit koymadan, bo\u015f oturarak r\u0131zk\u0131n\u0131 beklemektense, \u00e7\u0131k\u0131p sebepleri kullanarak k\u00e2zanmas\u0131 ve e\u011fer k\u00e2zanam\u0131yorsa dilenmesi daha makbuld\u00fcr. \u015eayet kap\u0131y\u0131 kilitlemez, her hali ile Allah ile me\u015fgul olur, r\u0131zk\u0131n geli\u015fini de beklemez, unutur, pe\u015fine d\u00fc\u015fmezse bu tevekk\u00fcld\u00fcr. Hem de en y\u00fcce makam\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n
Gerekli oldu\u011fu san\u0131lan(vehm edilen) sebepler:<\/b> Geni\u015f k\u00e2zan\u00e7 temini i\u00e7in, b\u00fct\u00fcn sebeplere ba\u015fvurmak gibi. Burada art\u0131k tevekk\u00fcl\u00fcn s\u00f6z\u00fc edilemez. \u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bu durumdad\u0131r. Hatta \u00e7e\u015fitli hile yollar\u0131 ile, hel\u00e2l k\u00e2zan\u00e7 elde etme yolundad\u0131rlar. \u015e\u00fcpheli \u015feylerden k\u00e2zan\u00e7 sa\u011flamak da b\u00f6yledir. Hz. Peygamberimiz (s.a.v.) tevekk\u00fcl edenleri anlat\u0131rken, bu gibi vehmi \u015feyleri yapmayanlard\u0131r, demi\u015flerdir.<\/p>\n
Sehl\u2019e tevekk\u00fcl soruldu\u011funda tedbiri terk etmektir, demi\u015ftir. Sebepler b\u00f6ylece insan\u0131 tevekk\u00fclden \u00e7\u0131karan ve \u00e7\u0131karmayanlar olmak \u00fczere iki k\u0131s\u0131md\u0131r. \u0130lim ve hal ile olan tevekk\u00fcl, insan\u0131 sebebi Yaradan\u2019\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye sevk etti\u011finden, tevekk\u00fclden \u00e7\u0131karmaz. \u0130lim, hal ve amel ile olan tevekk\u00fcl ise, sebeplerin \u015f\u00fcpheli olmalar\u0131ndan dolay\u0131, insan\u0131 tevekk\u00fclden \u00e7\u0131karabilir.<\/p>\n
Kul sebeplere dayansa bile, sebeplerin arkas\u0131nda sebepleri yaratan\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsa ve g\u00fcvencesi sebepler de\u011fil de, Yaradan ise, bu t\u00fcrl\u00fc sebeplere ba\u011flanmak tevekk\u00fcle ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. Mesel\u00e2; ki\u015fi bir yandan k\u00e2zanc\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, ayn\u0131 zamanda kendi mevkiine, kudretine, mal varl\u0131\u011f\u0131na g\u00fcvenmez ve hepsinin elinden al\u0131nabilece\u011fine dair bir ihtimali kabul ederek ya\u015farsa, sebeplere de\u011fil sebepleri verene ba\u011flan\u0131rsa, hele k\u00e2zan\u00e7 \u015fevki ailesi ve yoksullar i\u00e7in olursa, bedeniyle k\u00e2zan\u0131rken yorulur, kalbiyle de k\u00e2zanc\u0131ndan ve mal\u0131ndan uzak olursa; bu hal evinde tevekk\u00fcl edip, haz\u0131r r\u0131zk\u0131 bekleyenden \u00e7ok \u00e7ok daha efdaldir, makbuld\u00fcr. Bu k\u00e2zan\u00e7 tevekk\u00fcle ayk\u0131r\u0131 olmay\u0131p, e\u011fer hal ve marifet bak\u0131m\u0131ndan da riayet varsa, Hz.Eb\u00fb Bekir(r.a.)\u2019in durumu gibi olur. Tevekk\u00fcl makam\u0131na, O\u2019ndan daha l\u00e2y\u0131k olan yoktur. \u201cAile efrad\u0131ma hakk\u0131n\u0131 veremezsem, milletimin hakk\u0131n\u0131 hi\u00e7 veremem\u201d demi\u015ftir. O\u2019nun tevekk\u00fcl\u00fc mal\u0131 k\u00e2zanmak bak\u0131m\u0131ndan de\u011fil, mal\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na iltifat etmemesi ile olmu\u015ftur. Kendi k\u00e2r\u0131 gibi ba\u015fkas\u0131n\u0131n k\u00e2r\u0131n\u0131 da sevmi\u015ftir. Tevekk\u00fcl z\u00fchd ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/b> Yani d\u00fcnyadan s\u0131yr\u0131lmak ve d\u00fcnya sevgisini kalpten \u00e7\u0131karmakla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Zahidlik olmadan tevekk\u00fcl olmaz. Tevekk\u00fcl olmadan zahidlik olur.<\/p>\n
\u0130nsan\u0131n tevekk\u00fcl i\u00e7in, k\u00e2zanc\u0131 terk etti\u011fi durumlar olabilir. Mesel\u00e2; ticaret yaparken, kalben Allah(c.c.)\u2019dan uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kendini k\u00e2zanma h\u0131rs\u0131na kapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark eden; ticareti, k\u00e2zanmay\u0131 terk edip evinde oturabilir. Ama g\u00f6z\u00fc kap\u0131da olup, kalbinde insanlardan beklenti varsa, ticaret yapmas\u0131 ve k\u00e2zanmas\u0131 makbuld\u00fcr. Zira kalben beklentide olmak, kalben dilenmek demektir. Kalben dilenmeyi terk etmek, k\u00e2zanc\u0131 terk etmekten daha \u00f6nemlidir.<\/p>\n
\u0130\u015fin derinli\u011fini anlam\u0131\u015f olan tevekk\u00fcl sahipleri, bir arzu g\u00f6n\u00fcllerinden ge\u00e7mi\u015fse verilen hediyeyi asla almazlar, ne zamanki kalplerinde b\u00f6yle bir d\u00fc\u015f\u00fcnce olmad\u0131\u011f\u0131nda, bir hediye verilir, o zaman al\u0131rlar. Bir de servet sahiplerinin durumu vard\u0131r. Bunlar e\u011fer gelecekleri i\u00e7in servetlerine g\u00fcvenip, ba\u011flanmam\u0131\u015flarsa, tevekk\u00fclleri eksilmez. \u0130man\u0131n\u0131 Allah-\u00fc Teal\u00e2\u2019n\u0131n kudretine ba\u011flay\u0131p, mal\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ile yoklu\u011fu aras\u0131nda fark g\u00f6rmeyenin tevekk\u00fcl\u00fc i\u00e7in bir mesele yoktur.<\/p>\n
\u00d6zetle; tevekk\u00fcl kuvvetli iman \u00fczerine kuruludur. Bu kuvvetli iman ile, tevhid-i ef\u2019al yani fiillerde tevhid anla\u015f\u0131l\u0131r. Fiillerde tevhide geli\u015f ise, b\u00fct\u00fcn i\u015flerde hakiki yapan\u0131n, Allah(c.c.) oldu\u011funa iman etmektir. Bu sebepten iman\u0131 kemale ermeyenin, tevekk\u00fcl\u00fc kemale ermemi\u015ftir.<\/b> Sehl: \u201cK\u00e2zanca dil uzatan, s\u00fcnnete dil uzatm\u0131\u015f olur. K\u00e2zanc\u0131 terk edene dil uzatan ise tevhide dil uzatm\u0131\u015f olur\u201d demi\u015ftir. Tevekk\u00fcl kalp ve yak\u00een kuvveti ister. Kalbin kuvvet k\u00e2zanmas\u0131 i\u00e7in, kalbi zahiri sebeplere meyilden al\u0131 koymal\u0131d\u0131r. Kalbi, Allah-\u00fc Teal\u00e2\u2019ya kar\u015f\u0131, gizli sebepleri kolayla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131 konusunda, h\u00fcsn-\u00fc zan i\u00e7inde bulundurmal\u0131d\u0131r. Zira su-i zan \u015feytandand\u0131r.<\/p>\n
\u201c\u015eeytan sizi fakir olacaks\u0131n\u0131z diye korkutur. Size cimrili\u011fi tavsiye eder. Allah ise size, kendisinden bir yarl\u0131gama ve bolluk vaad ediyor\u201d\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Bakara\/ 268<\/p>\n
\u0130nsan tabiat olarak, \u015feytan\u0131n korkutmas\u0131n\u0131 dinlemeye haristir. Buna bir de korkakl\u0131k ve kalp zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 eklenirse, tevekk\u00fcl yok olur.<\/p>\n
Tek ba\u015f\u0131na olan ile, aile sahibi olan\u0131n tevekk\u00fcl\u00fc bir de\u011fildir. Ailesi nam\u0131na tevekk\u00fcl etti\u011fini s\u00f6yleyerek, \u00e7al\u0131\u015fmamak haramd\u0131r.<\/p>\n
Allah, Allah(c.c.) i\u00e7in olan kimse ile beraberdir. Allah ile me\u015fgul olan\u0131n sevgisini, Allah-\u00fc Teal\u00e2 di\u011fer g\u00f6n\u00fcllere yerle\u015ftirir. \u0130nsanlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerini ona ba\u011flar. Allah-\u00fc Teal\u00e2\u2019n\u0131n kullar\u0131 hakk\u0131ndaki tedbirini g\u00f6ren insan, art\u0131k bunu g\u00f6rd\u00fckten sonra sebeplere de\u011fil, sebepleri yaratana(m\u00fcsebbibe) ba\u011flan\u0131r. Bu, basiret sahipleri i\u00e7indir. Basiret sahibi olan bilir ki, Rabbi her halinden haberdard\u0131r, gereken ne ise verir.<\/p>\n
Tevekk\u00fcl\u00fc terk etmek ise, nefsin zevk iste\u011fine uymakla olur. Nefsin iyi yemek, iyi giymek, gezmek, itibar g\u00f6rmek arzusu tevekk\u00fcl\u00fc yok eder. B\u00f6ylece anla\u015f\u0131l\u0131r ki, nefsin terbiye edilmedi\u011fi hallerde, tevekk\u00fcl makam\u0131na kavu\u015fulamaz.<\/b> Halbuki, Allah(c.c.) kulunun r\u0131zk\u0131n\u0131 ummad\u0131\u011f\u0131 yerden verir.<\/p>\n
\u201cKim Allah\u2019dan korkarsa, Allah ona bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yeri ihsan eder. Onu hat\u0131r ve hayaline gelmeyecek bir cihetten de r\u0131z\u0131kland\u0131r\u0131r\u201d\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Tal\u00e2k\/ 2,3<\/p>\n
Nefsi terbiye olan, kalbi kuvvetlenen, hi\u00e7bir korku ile zaafa d\u00fc\u015fmeyen, Allah\u2019\u0131n tedbirine iman eden, elindeki ile kanaat edip raz\u0131\u00a0 olan,\u00a0 verilene\u00a0 vefa\u00a0 g\u00f6steren\u00a0 ki\u015fi, tevekk\u00fcl sahibidir. \u0130nsanlar\u0131n y\u00fczde doksan\u0131 ge\u00e7im sebepleri pe\u015finde ko\u015far. Y\u00fczde yedisi kalabal\u0131k i\u00e7inde tevekk\u00fcl edip, \u201ctevekk\u00fcl sahibi\u201d desinler amac\u0131yla \u015f\u00f6hret pe\u015findedir. Y\u00fczde \u00fc\u00e7\u00fc tenhaya \u00e7ekilip,\u00a0 tevekk\u00fcl etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa da, bunun ikisi pi\u015fman olur. Ancak biri sebat g\u00f6sterip, tevekk\u00fcl makam\u0131na kavu\u015fur.<\/p>\n
Faydal\u0131 \u015feyleri toplamak ve biriktirmek\u00a0<\/b>suretiyle korumak<\/b>:<\/b><\/p>\n
Miras, k\u00e2zanmak, dilenmek veya ba\u015fka herhangi bir sebeple elde edilen servetin saklanmas\u0131 konusunda; insanlar \u00fc\u00e7 halde olurlar:<\/p>\n
1)O andaki ihtiyac\u0131n\u0131 giderir, gerisini da\u011f\u0131t\u0131r. E\u011fer yan\u0131nda al\u0131koyarsa, bunu da ihtiya\u00e7 sahiplerine vermek \u00fczere tutar. Bu, tevekk\u00fcl\u00fcn en \u00fcst derecesidir.<\/p>\n
2)Tamamen z\u0131dd\u0131 olan haldir. Bir y\u0131l veya daha fazlas\u0131 i\u00e7in kenarda tutmakt\u0131r. B\u00f6yle ileriyi d\u00fc\u015f\u00fcnerek istif eden; fare, kar\u0131nca ve tevekk\u00fcl\u00fc olmayan insand\u0131r.<\/p>\n
3)\u00c2zami, k\u0131rk g\u00fcnl\u00fck nafaka y\u0131\u011fand\u0131r. Bu da t\u00fbl-i emelden (uzun emelden) s\u0131yr\u0131lm\u0131\u015f olmakla, daha zarars\u0131z olabilir. \u0130nsan kendi \u00f6mr\u00fcn\u00fc uzun olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve istikbal i\u00e7in garanti sebeplerine sar\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Kulun Allah-\u00fc Teal\u00e2\u2019ya y\u00f6neli\u015finde kalbin huzuru \u00f6nemlidir. Bu bak\u0131mdan, kalbin huzurunu sa\u011flayacak olan miktar\u0131n, Allah-\u00fc Teal\u00e2\u2019y\u0131 anmaktan, O\u2019na kulluk yapmaktan geri koymayacak olan miktar\u0131n kenara y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131nda bir mahzur olmamas\u0131d\u0131r. E\u011fer kalp, b\u00f6ylece huzura eriyorsa, koyulabilir. Niceleri vard\u0131r ki, yokluk ve gelecek endi\u015fesi, huzurlar\u0131n\u0131 bozar. Ve nice servet sahipleri de vard\u0131r ki, onlar\u0131n servetlerinin varl\u0131\u011f\u0131, ibadet ve zikirlerinden geri b\u0131rak\u0131r. Her konu z\u0131dd\u0131 ile tedavi edilmelidir. Belki \u015f\u00f6yle demek, konuyu sonland\u0131racakt\u0131r; zay\u0131f g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcler i\u00e7in do\u011fru olan ihtiya\u00e7 g\u00f6rd\u00fckleri ne kadar ise, onu kenarda tutmalar\u0131d\u0131r. Kuvvetli g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fclerin ise, hepsini terk etmesidir. Fakat bu da tek ba\u015f\u0131na ya\u015fayan i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Aile sahibi olan i\u00e7in, ailesinin isteklerini gidermek ve onlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerine huzur vermek \u00fczere bir y\u0131ll\u0131k y\u0131\u011fmak tevekk\u00fcle ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n
Hz.Peygamberimiz(s.a.v.) nafaka y\u0131\u011fmad\u0131\u011f\u0131 halde, baz\u0131 zevceleri i\u00e7in bir y\u0131ll\u0131k nafaka y\u0131\u011fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bu anlat\u0131lanlar, bu g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131nda \u00e7ok zor yap\u0131labilenlerdir. E\u011fer, tevekk\u00fcl\u00fc hakk\u0131yla uygulayal\u0131m desek, emeklilik haklar\u0131ndan bile vazge\u00e7mek gerekecektir. Mesel\u00e2; emekli maa\u015f\u0131 bir garantidir. Burada devletin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 garanti, tevekk\u00fcle z\u0131t gibi olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc, garanti Allah\u2019da olmal\u0131d\u0131r. Bu bak\u0131mdan, tevekk\u00fcl i\u00e7in aslolan kalbin halidir. Kulun Allah\u2019a y\u00f6neli\u015finde kalbinin hali \u00e7ok \u00f6nemlidir. Kalben Allah-\u00fc Teal\u00e2\u2019ya tam bir tevekk\u00fcl sa\u011flanm\u0131\u015f ise, mesel\u00e2 emekli maa\u015f\u0131n\u0131n garantisinin olmas\u0131 tevekk\u00fcl\u00fc bozmaz. L\u00e2kin bir \u015fey asla unutulmamal\u0131d\u0131r ki; bu da kulun \u201cbenim tevekk\u00fcl\u00fcm tamd\u0131r\u201d demesi ile olmayaca\u011f\u0131d\u0131r. Kalplerin sahibi, Allah(c.c.)\u2019t\u0131r ve tevekk\u00fcl\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131 bilgisi O\u2019nda mevcuttur. B\u00f6ylece devrimizde tevekk\u00fcl, Allah ile kul aras\u0131nda gizli kalm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6r\u00fcnen ise, farkl\u0131 olabilir.<\/p>\n
Zararl\u0131 olan \u015fey gelmeden, \u00f6nlemek:<\/b><\/p>\n
Korku mala veya cana ait olur. Tehlikeye kar\u015f\u0131 tedbir alman\u0131n, tevekk\u00fcl ile ilgisi yoktur. Can ve mal emniyeti, temel prensiplerdendir. Bu gibi tehlike ya kuvvetle vard\u0131r, veya zay\u0131f ihtimal ile vard\u0131r, ya da b\u00f6yle bir ihtimal vehimdir. Yani asl\u0131nda yoktur ama evham ile var gibi san\u0131lmaktad\u0131r. Bu say\u0131lanlardan zay\u0131f ihtimal dahilinde olanlar ile, vehim olanlar tevekk\u00fcl\u00fc bozar. Kesin sebeplerle korkma varsa da bazen terk edilebilir. Mesel\u00e2 biri, kendisine zarar vermi\u015f olandan intikam almaya muktedir oldu\u011fu halde, sabretmeyi tercih ederse, bu tevekk\u00fcldendir. Ama zehirli veya y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvan\u0131n sald\u0131r\u0131 ve eziyetine sabretmek yoktur, tevekk\u00fcl ile al\u00e2kal\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n
Bunun gibi serveti korumak i\u00e7in, saklamak, kap\u0131y\u0131 kilitlemek, hayvan\u0131 ba\u011flamak, d\u00fc\u015fman g\u00f6z\u00fcnden saklanmak tevekk\u00fcle z\u0131t de\u011fildir. Yaln\u0131z bu durumlarda, mal\u0131 \u00e7al\u0131nmay\u0131nca kilit korudu\u011fu i\u00e7in de\u011fil, Allah korudu\u011fu i\u00e7in diye d\u00fc\u015f\u00fcnmelidir. Yani tevekk\u00fcle mani olmayan bu tedbirlere ba\u015f vururken, asla Allah\u2019\u0131n k\u00e2za ve kaderinden korunmak, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemelidir.<\/p>\n
Allah-\u00fc Teal\u00e2, Nis\u00e2\/102. \u00e2yette: \u201cB\u00fct\u00fcn ihtiyat tedbirlerini al\u0131n\u201d buyurmu\u015ftur.<\/p>\n
Korku namaz\u0131nda da: \u201cSil\u00e2hlar\u0131n\u0131 yanlar\u0131na als\u0131nlar\u201d buyurmu\u015ftur.<\/p>\n
Musa a.s.\u2019a : \u201cKullar\u0131m\u0131 geceleyin g\u00f6t\u00fcr\u201d buyurmu\u015ftur.<\/p>\n
Hz. Peygamberimiz (s.a.v.): \u201cDeveni ba\u011fla, sonra tevekk\u00fcl et\u201d buyurmu\u015ftur.<\/p>\n
\u00d6zetlersek; Tevekk\u00fcl eden ki\u015finin(m\u00fctevekkil\u2019in) b\u00fct\u00fcn bu i\u015flerdeki tevekk\u00fcl\u00fc ilim ve hal bak\u0131m\u0131ndan \u015f\u00f6yle olur:<\/p>\n
\u0130lim bak\u0131m\u0131ndan; ki\u015fi sebeplere ba\u015fvurdu\u011fu halde, sebeplere de\u011fil sebepleri yaratana g\u00fcvenmelidir.<\/p>\n
Hal bak\u0131m\u0131ndan ise; ki\u015fi kalbinde \u015f\u00f6yle bir hal bulmal\u0131d\u0131r: Kap\u0131y\u0131 kilitlemek gibi sebeplere dayand\u0131\u011f\u0131 zaman; bilmelidir ki sebeplere dayanmak s\u00fcnnetullaht\u0131r. Yani Allah-\u00fc Teal\u00e2 da sebepleri yaratarak, sebeplere dayan\u0131lmas\u0131n\u0131 murad eder. Fakat sebepleri yaratan\u0131 g\u00f6rmek \u015fart\u0131 ile. Sonra bilmelidir ki;\u00a0 Allah dilemeden mal\u0131 \u00e7al\u0131nmaz. \u00c7al\u0131nsa da, mal kendisinden geri al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Bu bak\u0131mdan nas\u0131lsa kendine ait olmayan ve kendinden \u00e7al\u0131nm\u0131\u015f olan mal\u0131 hel\u00e2l eder. Hem d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f olarak, hem de kalben Allah(c.c.)\u2019\u0131n kendi hakk\u0131ndaki h\u00fckm\u00fcne raz\u0131 olmu\u015f olur. E\u011fer kalben \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc fark ederse, tevekk\u00fcl\u00fcn\u00fcn eksikli\u011fini kabul eder. E\u011fer mal\u0131 elinden gitti\u011fi i\u00e7in, ahirette de hesaptan kurtuldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek, kalben sevinirse; tevekk\u00fcl makam\u0131nda oldu\u011funu tesbit etmi\u015f olur. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, \u00fcz\u00fcl\u00fcr, belli etmez, kimseye \u015fik\u00e2yette bulunmaz, h\u0131rs\u0131z\u0131n pe\u015fine uzun boylu d\u00fc\u015fmez ise, sabredenlerden olmu\u015f olur.<\/p>\n
\u015eayet, kendisinin mutlaka muhta\u00e7 oldu\u011fu mal\u0131 \u00e7al\u0131n\u0131rsa; yine de bunun \u00e7al\u0131nmas\u0131n\u0131n kendisi i\u00e7in hay\u0131rl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmelidir. Zira kimse kendi i\u00e7in neyin hay\u0131rl\u0131 veya hay\u0131rs\u0131z oldu\u011funu bilemez. Bu konuyla ilgili olmak \u00fczere, Hz. \u00d6mer(r.a.): \u201cBen fakir veya zengin olarak sabahlamaya ald\u0131r\u0131\u015f etmem. Zira hangisinin hakk\u0131mda hay\u0131rl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 bilemem\u201d demi\u015ftir. Bu bak\u0131mdan tevekk\u00fcl sahibi olan da, elindekinin \u00e7al\u0131n\u0131p, \u00e7al\u0131nmamas\u0131na ald\u0131r\u0131\u015f etmemelidir.<\/p>\n
Tevekk\u00fcl sahibinin mal\u0131 ile ilgili korumada ve \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndaki adab\u0131 \u015f\u00f6yle olmal\u0131d\u0131r: Mal\u0131n\u0131 korumak \u00fczere, kap\u0131s\u0131n\u0131 kilitlemeli, ortada b\u0131rakmamal\u0131, saklamal\u0131d\u0131r. Sonra h\u0131rs\u0131z\u0131n g\u00f6z dikece\u011fi e\u015fyay\u0131 evinde bulundurmamal\u0131d\u0131r. Ve e\u011fer mal\u0131 \u00e7al\u0131nm\u0131\u015fsa; \u00fcz\u00fclmemeli, hel\u00e2l etmeli, belki de h\u0131rs\u0131z\u0131n yoksul oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek, \u201csadakam olsun\u201d demelidir. B\u00f6ylece h\u0131rs\u0131z bu mal\u0131 yerken, hel\u00e2l yedi\u011fi i\u00e7in g\u00fcnaha girmemi\u015f olur. Ve kendi mal\u0131 \u00e7al\u0131n\u0131nca, ba\u015fkas\u0131n\u0131nki \u00e7al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131ndan, ba\u015fkas\u0131n\u0131n zarar\u0131 da \u00f6nlenmi\u015f olur. B\u00f6yle bir g\u00f6n\u00fcl ile, h\u0131rs\u0131za h\u0131rs\u0131zl\u0131ktan kurtulmas\u0131 ve hidayete ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in dua edildi\u011finde, belki de duas\u0131 kabul olur. H\u0131rs\u0131z zalim olmaktan vazge\u00e7ebilir. Asla beddua etmemelidir. Beddua etmek, zalime yard\u0131m demektir. Beddua etmekle tevekk\u00fcl\u00fc yok olmu\u015f, olur.<\/p>\n
Mal\u0131n gidi\u015fine kalbin \u00fcz\u00fcnt\u00fc duymas\u0131 ise, ki\u015finin varl\u0131k al\u00e2metidir. Zira e\u011fer mal\u0131n sahibi olarak kendini g\u00f6rmeseydi, \u00fcz\u00fclmezdi. \u00d6yle ya mal\u0131n ve m\u00fclk\u00fcn sahibini g\u00f6ren, mal\u0131n\u0131 sahiplenmeyen varl\u0131\u011f\u0131ndan kurtulmu\u015ftur. Aksi halde de varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 izhar etmi\u015f olur. Tevhid, varl\u0131\u011f\u0131ndan kurtulmakt\u0131r. Ve tevhidin tevekk\u00fcl ile al\u00e2kas\u0131 da b\u00f6ylece anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olur.<\/p>\n
Zarar geldikten sonra yok etmeye\u00a0<\/b>\u00e7al\u0131\u015fmak:<\/b><\/p>\n
Genelde v\u00fccut sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili olur. Hastal\u0131k geldikten sonra, kesin olan tedaviyi terk etmek, haramd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6l\u00fcm tehlikesi vard\u0131r. Hayat \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu sebepten, tedavi olmak tevekk\u00fcle ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. Tedavi ya kesin, ya \u015f\u00fcpheli veya tedavi olaca\u011f\u0131 ihtimal dahilinde olan olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 t\u00fcrl\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Kesin olan tedavi, hastal\u0131k geldi\u011finde, tedavi ile sonu\u00e7 al\u0131nabilece\u011fi m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen tedavidir. Buna kar\u015f\u0131 olmak, terk etmek kesinlikle haramd\u0131r. Bu konuda hadisler ile tedavi konusunda tavsiyeler vard\u0131r.<\/p>\n
\u015e\u00fcpheli olan tedavi, hastal\u0131k geldi\u011finde, sonucu kesin olmasa bile tedavi olmakt\u0131r. Bunun da tevekk\u00fcl\u00fc bozmayaca\u011f\u0131, hadislerle sabittir. Fakat ki\u015fi tedaviyi terk ederse de haram olmaz. Hatta baz\u0131 ki\u015filer i\u00e7in terki daha da uygun olabilir. Tedavi olan il\u00e2c\u0131n sebep oldu\u011funu bilmeli, il\u00e2ca ve tabibe de\u011fil, Allah(c.c.)\u2019\u0131n \u015fifa verece\u011fine g\u00fcvenmelidir. \u015eifa veren il\u00e2ca, \u015fifa kudretini vereni g\u00f6rmek l\u00e2z\u0131md\u0131r. Bunlar hep hikmete ait konulard\u0131r. Her i\u015fte, hikmetullah g\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p>\n
Tedavi olma ihtimali var say\u0131lan tedaviye gelince; tevekk\u00fcl sahibi bu tedaviyi terk etmelidir. Da\u011flanmak, muska yazd\u0131rmak, efsun yapt\u0131rmak gibi \u015feylerdir. Kesinlikle tevekk\u00fcle ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tevekk\u00fcl Edenlerin Amelleri: \u0130lim, hali; hal de ameli gerekli k\u0131lar. Tevekk\u00fcl\u00fcn ameli; kulun irade ile gayret ve hareketinde, maksatlar\u0131n\u0131 bilmekle olu\u015fur. Tevekk\u00fcl beden ile \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 terk ederek ve kalp ile tedbiri terk ederek olmaz. Bu, dinimizde haramd\u0131r. Tevekk\u00fcl etmek demek oturdu\u011fu yerde, ne olacaksa beklemek demek de\u011fildir. Bu ancak cahilliktir. Allah-\u00fc Teal\u00e2 sebepleri yaratm\u0131\u015f, insanlar\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[147],"tags":[],"class_list":["post-469","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2-04-tevekkul-edenlerin-amelleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/469","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=469"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/469\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":471,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/469\/revisions\/471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=469"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=469"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=469"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}