Nefsin Makamlar\u0131:<\/i><\/b><\/p>\n
Nefis, anla\u015f\u0131lan odur ki, insan\u0131 Allah(c.c.)\u2019a yakla\u015ft\u0131rmaya vesile olan en \u00f6nemli vas\u0131tad\u0131r. Yolun duraklar\u0131na g\u00f6re, nefis yedi makam \u00fczere olur.<\/p>\n
Nefs-i emmare;<\/b> hayvani ahl\u00e2k ta\u015f\u0131yan ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc emredendir. Bu nefis sahibi, bu ahl\u00e2ktaki nefsini isl\u00e2h etmeden \u00f6l\u00fcrse, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 son ac\u0131 olur.<\/p>\n
Nefs-i levvame;<\/b> emmarede olan nefis ile m\u00fccadele sonunda, ikinci nefis mertebesi oland\u0131r. Bu nefis, g\u00fcnaha girer, tevbe eder, tekrar y\u00fckselir, tekrar ayn\u0131 ba\u015flang\u0131ca d\u00f6ner. Kendini su\u00e7layan, yapt\u0131klar\u0131ndan pi\u015fman olan ve tekrar ayn\u0131 su\u00e7a y\u00f6nelebilen nefistir. Bu nefsin sahibi iyi halde iken, yani y\u00fckselmi\u015f iken \u00f6l\u00fcrse, umulur ki affolabilir. L\u00e2kin k\u00f6t\u00fc hale girdi\u011finde \u00f6l\u00fcrse, aynen nefsi emmarede imi\u015f gibi muamele g\u00f6r\u00fcr.\u00a0 Levvamede olan ki\u015fide zulmet perdeleri kalkar, fakat tekrar g\u00fcnaha d\u00f6n\u00fcl\u00fcnce, yeniden olu\u015fur.<\/p>\n
Nefs-i m\u00fclhime;<\/b> ilhamlar\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, iyili\u011fe y\u00f6nelmenin daha \u00e7ok oldu\u011fu, bir g\u00fcnah i\u015flemi\u015fse pi\u015fmanl\u0131k duyuldu\u011fu, tekrar ayn\u0131 g\u00fcnaha d\u00f6nmemek \u00fczere gayret sarf edildi\u011fi nefsin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc makam\u0131d\u0131r. Buraya kadar ula\u015fmak bile, ancak m\u00fcr\u015fit \u00f6\u011fretisi ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Tasavvuf yoluna girenlerden yol alanlar\u0131n \u00e7o\u011fu, belki ancak bu makama kadar ula\u015fabilmi\u015ftir. Bu bak\u0131mdan \u00f6nemli bir makamd\u0131r, fakat ayaklar\u0131n kolay kaymas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da tehlikeli bir makamd\u0131r. Bu makamda art\u0131k zulmet perdeleri yanm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015f edilmesi gerekenler, nur perdeleridir. Zulmet perdelerinin tamamen kalkm\u0131\u015f olmas\u0131, bir daha olmayacak manas\u0131na gelmez. Her zaman d\u00fc\u015fme tehlikesi oldu\u011fu i\u00e7in, zulmetlenmek de m\u00fcmk\u00fcn olur. Bu makamda en \u00e7ok r\u00fcyalara tak\u0131lma olur. Bir de nefsin i\u015faret etmesi sebebiyle, sebeplere tak\u0131lma \u00e7ok olur. Tevhid-i ef\u2019al hen\u00fcz kalbe yerle\u015fmemi\u015f oldu\u011fundan, her ne kadar yeri geldi\u011finde her \u015feyin Allah\u2019tan oldu\u011fu ve her i\u015fin sahibinin O oldu\u011fu dil ile s\u00f6ylense de, olaylar\u0131n i\u00e7inde bu bilgi tamamen unutularak, kuldan bilme hatas\u0131na \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr. Buraya kadar anlat\u0131lan bu \u00fc\u00e7 nefis makam\u0131, ilm-el yak\u00een olu\u015ftur. Yani kul Allah(c.c.)\u2019a ilmen yak\u0131n olmu\u015ftur. Birinci ve ikinci makam\u0131n , \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ile fark\u0131na gelince; amellerin uygulanmas\u0131na riayet, amellerin \u00f6nemini kavramak, iyilik ile k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn bir arada bulunmas\u0131na kay\u0131ts\u0131z kalamamak gibi durumlard\u0131r. Kul bu makamda Esma-\u00fcl H\u00fcsna ile me\u015fguld\u00fcr. Allah\u2019\u0131 isimleri ile tan\u0131mak ho\u015f gelir. Kendisi de bu isimlerin tecellisine bir nebze de olsa u\u011framak ister, u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r da.<\/p>\n
Fakat buras\u0131, ki\u015finin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en \u00e7ok var oldu\u011fu makamd\u0131r. Varl\u0131\u011f\u0131n ne kadar k\u00f6t\u00fc oldu\u011funu bildi\u011fi halde ve bundan kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 halde, tam yoklu\u011fa asla giremez. Hep varl\u0131k al\u00e2metleri g\u00f6sterir. Ac\u0131d\u0131r ki, bu makamda olan ki\u015fi, kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6remedi\u011fi halde, kendisinin d\u0131\u015f\u0131nda olan ki\u015filerdeki varl\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahede etmektedir. Buradaki aldan\u0131\u015f\u0131n\u0131n sebebi; kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ki\u015fide g\u00f6rm\u00fc\u015f oldu\u011fu varl\u0131k belirtisinin ayn\u0131s\u0131 kendisinde yok oldu\u011fu i\u00e7indir. Ama bilmez de aldan\u0131r. Zira kendisinde de kar\u015f\u0131s\u0131nda tespit etti\u011finden ba\u015fka varl\u0131klar vard\u0131r. G\u00f6rmesi tam olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, kendini kemal mertebesinde san\u0131r. Kar\u015f\u0131s\u0131ndakini de noksan yerde san\u0131r. Bazen buraya kadar y\u00fckselmesine vesile olan yol g\u00f6stericisinden bile y\u00fcksek oldu\u011funu zanneder. Bu ki\u015filere kendileri hakk\u0131nda aldanmalar\u0131nda en b\u00fcy\u00fck deste\u011fi de, \u00e7evresinde toplanan bir avu\u00e7 sevdikleri verir. Bunlar\u0131n iltifat\u0131, sevgi ve k\u0131ymet veri\u015fleri, bu ki\u015filerin kendi hakk\u0131ndaki olumlu kanaatlerine destek sa\u011flar.<\/p>\n
Cehd ve gayret ile, bir de varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n oldu\u011funu tesbit ve kabul etmek sureti ile u\u011fra\u015farak, bir sonraki makama ge\u00e7ebilirse, varl\u0131\u011f\u0131 saklanarak, yokmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnebilir. L\u00e2kin esas varl\u0131\u011f\u0131ndan kurtulma, fenafill\u00e2h makam\u0131nda oldu\u011fu i\u00e7in, bundan emin olmak \u00fczere, mardiye makam\u0131na ge\u00e7mek i\u00e7in duada bulunur. Tevhid denizinde y\u00fczmeden varl\u0131k kaybolmaz. Tevhid denizinde bo\u011fulmakla, sapk\u0131n yollara girilmi\u015f olur. Tevhid denizinde, katre olmakla ise, gaye has\u0131l olmaya ba\u015flar.<\/p>\n
Nefs-i mutmainne;<\/b> emin nefis, kendinden emin olunan nefis demektir. Art\u0131k zulmet perdelerinin yeniden has\u0131l olmas\u0131 \u00e7ok zor bir ihtimaldir. Bu bak\u0131mdan bu makam\u0131n ancak sonuna var\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yani tamamland\u0131\u011f\u0131nda, kesinlikle d\u00fc\u015fme olmaz, denilebilir.<\/p>\n
D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc makam olup, edinilmi\u015f olan g\u00fczel ahl\u00e2k art\u0131k sahibine ait olur, yap\u0131\u015ft\u0131rma olmaz. Ki\u015finin uzun zaman \u00fczerinde durarak elde etti\u011fi g\u00fczellikler hakk\u0131nda, halinde bir meleke olu\u015fmu\u015ftur. Yani olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fczel hal ve davran\u0131\u015f; iyi oldu\u011fu i\u00e7in \u00f6zenerek, taklid ederek de\u011fil,\u00a0 kendili\u011finden \u00e7\u0131kar. Bu makam\u0131n eseri; ki\u015finin kalben fiillerin tevhidini ke\u015ffetmesidir. \u0130lim yolu ile \u00f6\u011frenmek suretiyle de\u011fil, kendi ke\u015ffi ile sebeplerin yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 bilir. Bu y\u00fczden, ke\u015ffi kadar tevhid-i ef\u2019ale y\u00f6nelir ve bu kadar ile emin olunan ki\u015fi olur. Makam\u0131 tamamlad\u0131\u011f\u0131 zaman, b\u00fct\u00fcn fiiller hakk\u0131nda ayn\u2019el yak\u00eene gelmi\u015f olur ki, i\u015fte d\u00fc\u015fmesine engel olan da, budur. Vel\u00e2yet makam\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu ki\u015filer, insanlar\u0131n nefisleri hakk\u0131nda bilgilidirler. Onun i\u00e7in daha ho\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fc olurlar. Etraflar\u0131 taraf\u0131ndan sevilen, aranan ki\u015filerdir. \u0130taatleri apa\u00e7\u0131kt\u0131r. Simalar\u0131 ise huzur verir. Yan\u0131nda bulunmaktan ho\u015flan\u0131l\u0131r. Onlar da Hak\u2019tan ald\u0131klar\u0131n\u0131, c\u00f6mert\u00e7e halka sa\u00e7arlar. Affedicidirler, kalplere hem korku, hem de \u00fcmit verirler. \u0130sim tecellilerinin \u00e7o\u011funu y\u00fczlerinde ve kalplerinde ta\u015f\u0131rlar. S\u0131fat tecellilerine de u\u011framaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Varl\u0131klar\u0131 hen\u00fcz yok olmam\u0131\u015ft\u0131r. Nur perdelerinin var olu\u015fu, bu ki\u015fileri var eder.<\/p>\n
Nefs-i radiye;<\/b> raz\u0131 olan nefis olup, be\u015finci makamd\u0131r. Allah(c.c.)\u2019\u0131n k\u00e2za ve kaderine r\u0131za g\u00f6sterirler. Bu makamda olanlarda asla d\u00fc\u015fme olmaz. Bu ki\u015filer kendileri hakk\u0131nda raz\u0131 olu\u015flar\u0131n\u0131 bile, bilmezler. Bu makam\u0131n gere\u011fi olarak, Hz. Peygamberimiz (s.a.v.)\u2019in bilinen ve bilinmeyen b\u00fct\u00fcn s\u00fcnnetleri tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r. R\u0131za makam\u0131n\u0131n gere\u011fi olan, ayn-el yak\u00eeni ya\u015farlar. Her ahl\u00e2klar\u0131 tabii olarak has\u0131l olur. Hareketleri, gayri iradidir. As\u0131l iradenin h\u00fckm\u00fcnde hareket ederler. Hadis-i \u015eerifi ile bildirilen \u201c\u00f6lmeden evvel \u00f6lme\u201d s\u0131rr\u0131na ermi\u015flerdir. Ak\u0131l olarak da k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere ak\u0131l erdiremeseler de; olaylarda ve konularda, k\u00fclliyen d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi bilirler. Kudret ve irade s\u0131fatlar\u0131n\u0131n a\u015fik\u00e2r tecellisine(yans\u0131mas\u0131na) u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r. Semi\u2019 ve Basar tecellilerine de u\u011frad\u0131klar\u0131ndan, Allah ile olduklar\u0131 zamanlarda, Allah ile g\u00f6r\u00fcr, Allah ile i\u015fitirler. Bir Kudsi Hadis\u2019de: \u201cKulum nafilelerle bana \u00f6yle yakla\u015f\u0131r ki, ben onun g\u00f6ren g\u00f6z\u00fc, i\u015fiten kula\u011f\u0131, tutan eli, y\u00fcr\u00fcyen aya\u011f\u0131 olurum. Bu kulum benimle g\u00f6r\u00fcr, benimle i\u015fitir, benimle tutar, benimle y\u00fcr\u00fcr\u201d buyuruldu\u011fu gibi olur. Allah ile beraber olmad\u0131klar\u0131 zamanda varl\u0131klar\u0131 az da olsa vard\u0131r.<\/p>\n
Nefs-i mardiye;<\/b> kendisinden raz\u0131 olunan nefis, demek olup, alt\u0131nc\u0131 makamd\u0131r. Burada kulu, Hak Teal\u00e2 kendine \u00e7ekip, alm\u0131\u015ft\u0131r. Hakk-el Yak\u00een mertebesi ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu mertebe, bu makam\u0131n sonuna kadard\u0131r. Ondan sonra tam olarak \u201cfena\u201d ya ge\u00e7ilir.<\/p>\n
Burada isimlerin \u00e7o\u011fu kula yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131r, hatt\u00e2 Hak\u2019k\u0131n s\u0131fatlar\u0131 ile donanm\u0131\u015ft\u0131r. Nur perdeleri de kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Tevhidin asl\u0131 ya\u015fanmaktad\u0131r. Burada kul, Z\u00e2t\u2019\u0131 Z\u00e2t ile bilir. Fena ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Kul, Hak\u2019ta ifna(yok) olmu\u015ftur. Kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n var oldu\u011fu bilinci dahi kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Tevhidin asl\u0131 ya\u015fanmakta oldu\u011fundan, hi\u00e7bir \u015fey kendisine de\u011fmez, hakaret edilse, al\u0131nmaz. G\u00f6z\u00fcnde iltifat ile zemmedilmek birdir. Kolay \u00f6z\u00fcr diler, kolay affeder. Kendi var olamad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131, menfaate dayal\u0131 i\u015fleri olmaz. \u0130nsan ay\u0131rmaz. Kimsenin k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc istemez. Kendisine k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u00e7in giden, k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapamadan d\u00f6ner. Her kes taraf\u0131ndan sevilir, sayg\u0131 duyulur. Huzurunda oturuldu\u011funda, Allah\u2019\u0131 hat\u0131rlat\u0131r. Hi\u00e7 konu\u015fmasa da sohbet etmi\u015f gibi, kalplere feyz verir. Her kesin derdini y\u00fcklenme halindedir. \u00d6l\u00fcm\u00fc sever ama dileyemez. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya ile bar\u0131\u015f\u0131k ya\u015far. Buraya kadar ula\u015fma,\u00a0 nadirin nadiri olarak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Nefs-i Safiyye;<\/b> yedinci makam olup, bu makama vas\u0131l olmak nadirin nadiri olarak bile m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil gibidir. Hak ile bekada olu\u015f makam\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u0130\u015fte b\u00f6ylece; nefsin makamlar\u0131n\u0131 y\u00fczeysel\u00a0 olarak anlatm\u0131\u015f olduk. Nefis ile m\u00fccadele, b\u00f6yle zor olan bir \u015feydir. Nefis de zora gelmeyi sevmedi\u011fi i\u00e7in, sahibini bu yollara girmekten al\u0131 koymak i\u00e7in; daima vesileler yarat\u0131r. En ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fu konu ise, d\u00fcnya sevgisini, kalplere sokmakt\u0131r. \u0130nsanlar ise, ilim \u00f6\u011frenme yollar\u0131na girmedikleri i\u00e7in, nefislerine uyarak, nefisleriyle ge\u00e7inip, giderler. \u0130lim \u00f6\u011frenen i\u00e7in ise, bu yollar a\u00e7\u0131l\u0131r. \u0130lmin ba\u015flang\u0131c\u0131; dinin usullerini \u00f6\u011frenmek, \u00e2yet ve hadislerin ne s\u00f6yledi\u011fi hakk\u0131nda bilgi sahibi olmak, hel\u00e2l ve haramlar\u0131 tan\u0131mak ve yarad\u0131l\u0131\u015f amac\u0131na uygun ya\u015famaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Sonra \u00f6\u011frenilenler ise; kurtulu\u015fu temin edecek konular\u0131 \u00f6\u011frenmektir.<\/p>\n
\u015eimdi, nefsin korkmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere, hi\u00e7 okumad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 var sayarak, baz\u0131 \u00e2yetlerden \u00f6rnekler vererek, nefis ile m\u00fccadele etme yollar\u0131n\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f olal\u0131m:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nefsin Makamlar\u0131: Nefis, anla\u015f\u0131lan odur ki, insan\u0131 Allah(c.c.)\u2019a yakla\u015ft\u0131rmaya vesile olan en \u00f6nemli vas\u0131tad\u0131r. Yolun duraklar\u0131na g\u00f6re, nefis yedi makam \u00fczere olur. Nefs-i emmare; hayvani ahl\u00e2k ta\u015f\u0131yan ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc emredendir. Bu nefis sahibi, bu ahl\u00e2ktaki nefsini isl\u00e2h etmeden \u00f6l\u00fcrse, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 son ac\u0131 olur. Nefs-i levvame; emmarede olan nefis ile m\u00fccadele sonunda, ikinci nefis mertebesi oland\u0131r. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[162],"tags":[],"class_list":["post-503","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-4-02-nefsin-makamlari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/503","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=503"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/503\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":504,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/503\/revisions\/504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=503"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=503"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aysegulerdog.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}